جۇڭگو ئامىل بازىرى جەھەتتە ساقلىنىۋاتقان تۆت چوڭ ئاجىز ھالقا- 大数跨境

جۇڭگو ئامىل بازىرى جەھەتتە ساقلىنىۋاتقان تۆت چوڭ ئاجىز ھالقا

Nepkar

2020-10-29

导读：ئېنېرگىيە مەسىلىسى ئىنتايىن مۇھىم مەسىلە، ئالدى بىلەن ئۇ خەلق ئىگىلىكىنىڭ مۇھىم تاۋىرى...

خۇاڭ چىفەننىڭ ئەڭ يېڭى نۇتۇقى: ئامىل بازىرى خەلقئارا تەسىر كۈچىگە مۇناسىۋەتلىك بولۇپ، شاڭخەينى يەر شارى ئېنېرگىيە سودا مەركىزى قىلىپ قۇرۇپ چىقىشى كېرەك

«ئامىل بازىرىمىز بەك نامرات بولسا، دۆلەت GDP سى ئىككىنچى ئورۇندا تۇرۇپ، كېيىن چوڭىيىپ كەتسىمۇ، دۆلەت كۈچىمىزنىڭ دۇنياغا بولغان تەسىرى ئانچە چوڭ بولمايدۇ. ئامېرىكا ھەربىي كۈچى، پۇل كۈچى ۋە يۇقىرى پەن-تېخنىكىسىدىن باشقا، ئەمەلىيەتتە ئامېرىكىنىڭ ئامىل بازىرى پۈتۈن دۇنياغا تەسىر كۆرسەتكەن، ئامېرىكا ئامىل بازىرىنىڭ باھاسى پۈتۈن دۇنيا بويىچە بېكىتىلگەن.» فۇدەن داشۆسىنىڭ ئالاھىدە تەكلىپلىك پىروفېسسورى، چۇڭچىڭ شەھىرىنىڭ سابىق شەھەر باشلىقى خۇاڭ چىفەن 27-ئۆكتەبىر 3-نۆۋەتلىك CEW جۇڭگو ئېنېرگىيە ھەپتىلىكى ــــ «2020-يىللىق كەسىپ تەسىر كۈچى يىللىق يىغىنى»دا شۇنداق دېدى.

خۇاڭ چىفەن مۇنداق دېدى: «ئېنېرگىيە جەھەتتە، گەرچە جۇڭگو ئاسىيادىكى ئەڭ چوڭ نېفىت ۋە تەبىئىي گاز ئىستېمال دۆلىتى بولسىمۇ، لېكىن ئاسىيا ئېنېرگىيە زاكاز مال مەركىزى، سودا مەركىزى جۇڭگودا ئەمەس، بەلكى سىنگاپوردا، بۇ جۇڭگونىڭ ئامىل بازىرى جەھەتتە تېخى ياخشى ئىشلىمىگەنلىكىنى چۈشەندۈرىدۇ.»

خۇاڭ چىفەن مۇنداق دېدى: «جۇڭگونىڭ نېفىت، تەبىئىي گاز مۇھىم ئامىلى بازىرىنى تىرىشىپ ياخشى تەرەققىي قىلدۇرۇش ھەمدە بۇنى بۇنىڭدىن كېيىنكى بەش يىللىق، 10 يىللىق نىشان قىلىش كېرەك.»

دۆلەت ئىچىدىكى چوڭ ئايلىنىشنى ئىلگىرى سۈرۈش ئىستراتېگىيەسىدە، خۇاڭ چىفەن مۇنداق دەپ كۆرسەتتى: «ئېنېرگىيە جەھەتتە ئالتە ئىشنى ياخشى ئىشلەش كېرەك: سلانېتس گازىنى ئېچىش مىقدارىنى كۆپەيتىش؛ كۆمۈر خىمىيە سانائىتىنى چوڭقۇر ئېچىش سالمىقىنى ئاشۇرۇش؛ تۆۋەن كاربونلۇق، يۇقىرى تېخنىكىلىق يېڭى ئېنېرگىيە مەنبەلىرىنى ئېچىش؛ شاڭخەينىڭ ئېنىرگىيە سودا مەركىزىلىك ئورنى تىكلەپ، نىڭبونى شاڭخەي بىلەن ماس كېلىدىغان ھېساب ئۈزۈش مەركىزى قىلىپ قۇرۇپ چىقىش؛ نەق مال سودىسىدا چوڭ بازار قۇرۇلمىسىدىن ياخشى پايدىلىنىپ، ئۇنى خەلقئارا سودا بىلەن بىرلەشتۈرۈش كېرەك.»

تۆۋەندىكىسى نۇتۇقنىڭ ئاساسىي مەزمۇنى:

ئېنېرگىيە مەسىلىسى ئىنتايىن مۇھىم مەسىلە، ئالدى بىلەن ئۇ خەلق ئىگىلىكىنىڭ مۇھىم تاۋىرى، شۇنداقلا پۈتكۈل دۆلەت ئىقتىسادىنى ۋە پۇقرالارنىڭ تۇرمۇشىنى بەلگىلەيدىغان ئۇللۇق مەسىلە. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، ئۇ دۆلەتنىڭ مۇھىم ئامىل بازىرىنىڭ بىر مۇھىم تەرىپى. بۇ يىل يۇقۇم ئەھۋالى ئاستىدا، مەركەز ئېنېرگىيەگە مۇناسىۋەتلىك ئىككى ئاساسلىق تەدبىرنى ئوتتۇرىغا قويدى، بىرى، 4-ئاينىڭ 9-كۈنى ئامىللارنى بازارلاشتۇرۇپ تەقسىملەشنى يەنىمۇ كۈچەيتىش توغرىسىدىكى قارارنى چىقاردى (ئىزاھات: «ئامىللارنى بازارلاشتۇرۇپ تەقسىملەشنىڭ تېخىمۇ مۇكەممەل تۈزۈلمە-مېخانىزمىنى بەرپا قىلىش توغرىسىدىكى پىكىر»)، بۇ ھۆججەت جۇڭگونىڭ ئامىل بازىرى قۇرۇلۇشىدا ھەل قىلغۇچ، ئابىدە خاراكتېرلىك ئەھمىيەتكە ئىگە؛ يەنە بىرى، 5-ئايدا «دۆلەت ئىچىدىكى چوڭ ئايلىنىشنى ئاساسىي گەۋدە قىلغان، دۆلەت ئىچى ۋە خەلقئارادىن ئىبارەت قوش ئايلىنىشنى ئۆزئارا ئىلگىرى سۈرىدىغان يېڭى تەرەققىيات ئەندىزىسىنى شەكىللەندۈرۈشنى تېزلىتىش» ئىستراتېگىيەسى يولغا قويۇلدى. مېنىڭچە، بۇ ئىككى ئىستراتېگىيە كېيىنكى قەدەمدىكى جۇڭگونىڭ ئېنېرگىيە تەرەققىياتى، ئېنېرگىيە ئامىلى بازىرىنىڭ تەرەققىياتىغا ھەل قىلغۇچ تەسىر كۆرسىتىدۇ. شۇڭا مەن بۈگۈنكى سۆزۈمدە ئالدى بىلەن مۇھىم ئامىللار بازىرى قۇرۇلۇشى، مەركەزنىڭ ھۆججەتلىرىنى چۈشىنىش ۋە دۆلەت ئىچى ئىقتىسادىنىڭ «ئىچكى دەۋرىيلىنىشى»، «قوش دەۋرىيلىنىش» توغرىسىدىكى چۈشەنچىلەر توغرىسىدا پىكىر ئالماشتۇرۇپ، ئاندىن ئېنېرگىيەگە مۇناسىۋەتلىك مەزمۇنلار توغرىسىدا ئالتە تۈرلۈك تەكلىپ بېرىمەن.

جۇڭگو ئامىل بازىرى جەھەتتە ساقلىنىۋاتقان تۆت چوڭ ئاجىز ھالقا

4-ئاينىڭ 9-كۈنىدىكى مەركەزنىڭ ئامىل بازىرى قۇرۇلۇشى توغرىسىدىكى ھۆججىتى ئىنتايىن مۇھىم، ئۇ ئېلىمىزنىڭ سوتسىيالىستىك بازار ئىگىلىكىنى يېڭى دەۋردە يەنىمۇ راۋاجلاندۇرۇش ئۈچۈن قوللىنىلغان تارىخىي، ئىستراتېگىيەلىك، بەلگە خاراكتېرلىك تەدبىرگە ئىگە ھۆججەت. مەركەز بۇ ھۆججەتتە بايلىقنى سەرخىل تەقسىملەشكە ئىگە بىر تۈركۈم تەدبىرلەرنى ئوتتۇرىغا قويدى، بۇ ئامىل بازىرىنىڭ تەدبىرلىرى ئەمەلىيلەشسە، ئەمەلىيەتتە پۈتكۈل جۇڭگو ھەر يىلى ھېچقانچە مەبلەغ سالمايلا تىرىليون يۈەنلىك ئىسلاھات پايدىسىنى يارىتالايدۇ دېگەن مەنىنى بىلدۈرىدۇ. ئۇ يەنە مەركەزنىڭ يېڭى باسقۇچتا، تېخىمۇ يۇقىرى سەۋىيەلىك ئېچىۋېتىش، تېخىمۇ چوڭقۇر قاتلاملىق ئىسلاھات ئېلىپ بېرىش، تېخىمۇ يۇقىرى نىشان بىلەن جۇڭگونىڭ ئىسلاھات، ئېچىۋېتىش ئىشلىرىغا قايتا ئاتلىنىدىغانلىقىنى جاكارلىغان ھۆججەت. شۇڭا، بۇ ھۆججەتنىڭ مۇھىملىقىنى ھەر قانچە تەكىتلىسىمۇ ئاشۇرۇۋەتكەنلىك بولمايدۇ. كونكرېت قىلىپ ئېيتقاندا، بۇ ھۆججەت ئۈچ قاتلاملىق ئەھمىيەتكە ئىگە.

بىرىنچى، مەركەز تېخىمۇ يۇقىرى ئۆلچەم بىلەن جۇڭگونىڭ بازار ئىگىلىكى سىستېمىسىنى بەرپا قىلىش نىشانىنى ئوتتۇرىغا قويدى. بازار ئىگىلىكى ئىككى تەرەپنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ: بىرى، تاۋار بازىرى سىستېمىسى، يەنە بىرى، ئامىل بازىرى سىستېمىسى. تاۋار بازىرى سىستېمىسىدىن ئېلىپ ئېيتقاندا، 1980-يىلىدىن ئىلگىرى جۇڭگودىكى %97 تاۋارنىڭ باھاسىنى دۆلەت بېكىتكەن، دۆلەت تەقسىملىگەن دېيىشكە بولاتتى، ئۇ چاغدا پىلانلىق ئىگىلىك ئاساس قىلىنغان سىستېما بولۇپ، بازار ئىگىلىكى سىستېمىسى ئاساسىي جەھەتتىن يوق ئىدى. ئېسىمدە قېلىشىچە، 80-يىللارنىڭ بېشىدا مەن شاڭخەيدە ئىدىم، ئەينى چاغدا تېخى ياش ئىدىم، مەن ئۇ ۋاقىتتا تەرەققىيات ۋە ئىسلاھات كومىتېتى بىناسىدا ئىدىم. ئۇ چاغدا بىز ھەر ھەپتىدە يىغىن ئېچىپ، بىر-ئىككى تاۋارغا باھا بېكىتىش ئىشىنى مۇزاكىرە قىلاتتۇق، شۇنداق مۇزاكىرە قىلغان تەقدىردىمۇ، بەزى تاۋارلارنى يەنىلا خەلق قۇرۇلتىيى دائىمىي كومىتېتىغا بېرىپ بېكىتەتتۇق، شۇڭا ئۇ چاغدا باھا ھەقىقەتەن پىلان بويىچە بېكىتىلەتتى. بۈگۈنكى كۈندە، جۇڭگونىڭ تاۋار بازىرى بىر قەدەر ئۈزۈل-كېسىل بازارلاشقان دېيىشكە بولىدۇ، ھەر خىل تاۋارلارنىڭ 97 پىرسەنتىدىن كۆپرەكىنىڭ باھاسى بازار ئارقىلىق بېكىتىلىدۇ، بازار رىقابىتى، بازاردىكى تەمىنلەش ۋە تەلەپ، بازار باھاسى بويىچە بېكىتىلىدۇ. بۇ بىر تەرەپ.

لېكىن يەنە بىر تەرەپتىن، بىز شۇنىمۇ ئېنىق كۆرۈۋالالايمىزكى، جۇڭگونىڭ ئامىل بازىرى ئاساسىي جەھەتتىن تېخى بازارلىشىش تۈزۈلمىسىگە كىرمىدى. بىزگە مەلۇمكى، مىليونلىغان تاۋارلارنىڭ ئارقا تىرىكى ئامىل بازىرىدۇر، ئامىل بازىرى نەچچە مىڭ، نەچچە ئون مىڭ خىللا ئەمەس، ئامىل بازىرىنىڭ ئامىلى 17، 18 خىل، لېكىن بۇ 17، 18 خىل ئامىل پۈتكۈل خەلق ئىگىلىكىنىڭ بازار سىستېمىسىنى بەلگىلەيدۇ، ئۇ بىر ئارقا تىرەك.

ئېلىمىزدە ئامىل بازىرى جەھەتتە يەنە تۆت ئاجىز ھالقا بار:

1بىرىنچى مەسىلە، ئامىل ئاساسىي جەھەتتىن بازار ئارقىلىق تەقسىملەنمىدى. سوتسىيالىستىك بازار ئىگىلىكى بازار ئارقىلىق تەقسىملەشنى ئاساس، ھۆكۈمەت مۇلازىمىتىنى قوشۇمچە قىلىدىغان قۇرۇلما بولۇشى كېرەك، لېكىن ئېلىمىزنىڭ ئامىل بازىرى نۆۋەتتە يەنىلا ھۆكۈمەتنىڭ تەقسىملىشىنى ئاساس قىلىدۇ.

ئىككىنچى مەسىلە، ئامىل بازىرىدىكى ئوبوروت، يۆتكىلىش، ئېقىش راۋان ئەمەس، تارماقلار ئارا، رايونلار ئارا توسالغۇ بار.

ئۈچىنچى مەسىلە، باھانى ئاساسەن ھۆكۈمەت بېكىتىدۇ.

تۆتىنجى مەسىلە، ئامىل بازىرىنىڭ تەرەققىياتى يىتەرلىك ئەمەس. جۇڭگونىڭ پاي چېكى بازىرى يېتىلگىنىگە 30 يىل بولغان تەقدىردىمۇ، ھازىر «پاي چېكى بازىرى تولۇق يېتىلدى.» دېگىلى بولمايدۇ، ھېچبولمىغاندا جۇڭگونىڭ پاي چېكى بازىرى ھازىر جۇڭگو خەلق ئىگىلىكىنىڭ بارومېتىرى ئەمەس. بۇ 20 يىلدا GDP ئۈچ ھەسسە قاتلىنىپ، ھەرقايسى جەھەتلەردە زور نەتىجىلەرنى قولغا كەلتۈردۇق، لېكىن ياخشى ۋاقىتتا پاي چېكى بازىرىدا ئۆرلەش بولمىدى، يەنە چۈشۈپ كەتتى، ئوڭۇشلۇق بولمىغان ۋاقىتتا پاي چېكى بازىرى يەنە غەلىتە ھالدا ئۆرلەپ قالدى، شۇڭا بۇ يەردە بازارلاشتۇرۇشنىڭ يېتىلىشى تېخى ئەمەلىيلەشمىدى. بۇ تۆت مەسىلىنى مەن ئەمەس، مەركىزىي كومىتېتنىڭ ھۆججەتلىرىدە دەۋاتىدۇ، مەن پەقەت مەركىزىي كومىتېتنىڭ ھۆججەتلىرىنى بايان قىلىۋاتىمەن. دەل مۇشۇنداق بولغاچقا، مەركەز ھۆججىتىدە «ئامىل بازىرىنى يېتىلدۈرۈش، بازارلاشتۇرۇپ تەقسىملەشنى راۋانلاشتۇرۇشنى كېيىنكى باسقۇچلۇق ئامىل بازىرى ئىسلاھاتىنىڭ مۇھىم ھالقىسى قىلىش كېرەك.» دېيىلدى.

ئامىل بازىرى ئىسلاھاتى تۈزۈم خاراكتېرلىك بولىدۇ، كۆپەيمە پايدا پەيدا بولىدۇ

ئىككىنچى، ئامىل بازىرىنىڭ تەرەققىياتى تەمىنات تەرەپلىك قۇرۇلمىلىق ئىسلاھاتنى چوڭقۇرلاشتۇرۇشنىڭ مۇقەررەر ھالقىسى. تەمىنلەش ھالقىسىدىكى قۇرۇلمىلىق ئىسلاھات بىر خىل ئۇل خاراكتېرلىك، تۈزۈم خاراكتېرلىك ئىسلاھات، بىر خىل قۇرۇلما خاراكتېرلىك، تۈزۈلمە-مېخانىزم خاراكتېرلىك ئىسلاھات، مەنبە جەھەتتە، ئامىل بىلەن تەمىنلەش جەھەتتە ئېلىپ بېرىلىدىغان ئىسلاھات. ئامىل تەمىناتى دېگىنىمىز تۈزۈم تەننەرخىنى، يەنى بىز دەۋاتقان باج، تۈرلۈك تۈزۈم باشقۇرۇش خىراجىتىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.

ئىككىنچىسى، ئامىل بازىرىدىكى تۈرلۈك ئامىللار بولۇپ، ئەمگەك كۈچى بىلەن تەمىنلەش، كارخانا بىلەن تەمىنلەش، يەنە تۈرلۈك يېڭىلىق يارىتىش ئەندىزىسى بىلەن تەمىنلەشنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. بۇ جەھەتتىكى تەمىنلەش يۇقىرى كۆتۈرۈلگەن ھامان، خەلق ئىگىلىكىدە قۇرۇلما خاراكتېرلىك ئۆزگىرىش بولىدۇ. بىز ئادەتتە ئېھتىياجغا قاراپ تەڭشەش-تىزگىنلەشنى تەكىتلەيمىز، بىر ئاپتوموبىل مىڭ كىلومېتىر يول يۈرگەندە چوقۇم تەڭشەش كېرەك، چوقۇم توختىماي ئوڭ-سولغا تەڭشەش كېرەك، شۇڭا ماكرولۇق تەڭشەش-تىزگىنلەش، ئېھتىياجغا قاراپ تەڭشەش-تىزگىنلەشنى مەڭگۈ ۋاقتى ئۆتۈپ كەتتى دېمەسلىك، ئېھتىياجغا قاراپ تەڭشەش-تىزگىنلەشنى مەڭگۈ كېرەك ئەمەس دېمەسلىك كېرەك، بۇنداق تەڭشەش-تىزگىنلەش بولمىسا ئاپتوموبىل نىشانغا يېتەلمەيدۇ. مىڭ كىلومېتىر ھەيدىگەن تەقدىردىمۇ، توختىماي تەڭشەش-تىزگىنلەش كېرەك، تەڭشەش-تىزگىنلەشتىن ئاپتوموبىل ئۆزگەرمەيدۇ، تەمىنلەش ھالقىسىدىكى قۇرۇلمىلىق ئىسلاھات ئاپتوموبىلنىڭ ھەرىكەتلەندۈرگۈچ كۈچى ۋە ماتورىنى ئۆزگەرتىدۇ، شۇڭا تەمىنلەش ھالقىسىدىكى قۇرۇلمىلىق ئىسلاھات ئۇزاق مەزگىللىك تۈزۈم خاراكتېرلىك ئورۇنلاشتۇرۇش ھېسابلىنىدۇ.

بۇ مەنىدىن ئېيتقاندا، ئىلگىرىكى بەش-ئالتە يىلدا «ئۈچنى تۈگىتىش، بىرنى تۆۋەنلىتىش، بىرنى تولۇقلاش»تا تەمىنلەش قۇرۇلمىسىدىكى تەمىنلەش نۇقتىسىدىن ئارتۇق نەرسىلەرنى تەمىنلەش، ئىشلەپچىقىرىش ئىقتىدارى، ئامبار قالدۇقى، پىشاڭلىق رولىنى تۈگىتىشنى ئوتتۇرىغا قويدۇق. بۇنداق قىلىش ئارقىلىق ھازىر بەلگىلىك نەتىجىلەرنى قولغا كەلتۈردۇق، ئاساسىي جەھەتتىن تەڭپۇڭ بولغاندىن كېيىن، بىز تېخىمۇ چوڭقۇر مەنىدىن ئېيتساق، ئامىل تەمىنلەش جايىدا بولمىدى، شۇڭا مەركەزنىڭ ھازىرقى ئامىل بازىرى ئىسلاھاتىنى تەمىنلەش دەپ ئوتتۇرىغا قويۇشى ئەمەلىيەتتە زور، چوڭقۇر ئەھمىيەتكە ئىگە. ئامىل بازىرى ئىسلاھاتى تۈزۈم خاراكتېرلىك، ئۇل خاراكتېرلىك ئىسلاھات بولۇپ، چوقۇم ئىشلەپچىقىرىش مۇناسىۋىتى بىلەن ئىشلەپچىقىرىش كۈچلىرىنىڭ سەرخىل تەقسىملىنىشى، ئېشىش مىقدارى پايدىسىنى بارلىققا كەلتۈرۈشى كېرەك.

مەركەزنىڭ ھۆججەتلىرىدە تىزىپ چىقىرىلغان، مەسىلەن، يەر ئامىلى بازىرى ئىسلاھاتىغا ئائىت ئۈچ ئىش تىلغا ئېلىندى، بۇ ئۈچ ئىش ئىنتايىن كونكېرت. بىرىنچىسى، شەھەر بىلەن يېزا ئوتتۇرىسىدىكى كوللېكتىپ يېرى ۋە شەھەرلەردىكى دۆلەت يېرىنى كىمئارتۇق قىلىپ ساتقاندا ئوخشاش پاي، ئوخشاش ھوقۇق، ئوخشاش باھا بويىچە سېتىش كېرەك. بۇ نېمە دېگەنلىك؟ ئەسلىدە يېزا يېرى ئېلىپ ئىشلىتىلىپ، شەھەر تەرەققىياتىنىڭ ئېھتىياجى سۈپىتىدە ئېلىنغان چاغدا 50 تىرىليون مو ياكى 10 تىرىليون مو يەر ئېلىناتتى، لېكىن ئېلىنغاندىن كېيىن دۆلەت (مۈلۈك) سۈپىتىدە كىمئارتۇق قىلىپ سېتىلاتتى، ئارتۇق پۇل ۋە پەرق ئەلۋەتتە شەھەر قۇرۇلۇشىغا ئىشلىتىلەتتى. شاڭخەيدىن باشلاپ يەرنى ئىجارىگە بېرىشنى تەستىقلاش پۈتۈن مەملىكەتكە كېڭەيتىلدى. بۇ 30 يىلدا مەملىكەت بويىچە 48 تىرىليون يۈەنلىك يەر تەستىقلىنىپ ئىجارىگە بېرىلدى، بۇنىڭ مەنىسى ئۆي مۈلۈك سودىگەرلىرى ھۆكۈمەتكە 4 تىرىليون 800 مىليارد يۈەن بەردى، ھۆكۈمەت بۇ 4 تىرىليون 800 مىليارد يۈەننى ئالغاندىن كېيىن، ئەلۋەتتە نەچچە يۈز شەھەرنىڭ يول، كۆۋرۈك، ئۇل ئەسلىھەلەرنى ياسىغانلىقى ئۈچۈن، جۇڭگو شەھەرلىرىنىڭ بۇ 30 يىلدا تېخىمۇ گۈزەل، ھەيۋەتلىك بولۇپ ئۆزگەرگەنلىكى ئۈچۈن، كۆپچىلىكنىڭ ھەممىسى دۆلەت ئىچىدىكى ئەسلىھەلەرنىڭ خەلقئارا ئەسلىھەلەردىن ئىلغار ئىكەنلىكىنى ھېس قىلدى، ئۇ مۇشۇ 4 تىرىليون 800 مىليارد يۈەندىن توپلانغان، بۇ جۇڭگونىڭ 90 يىللىق يەر ئىسلاھاتىنىڭ مۇھىم ئاساسى.

ھازىر شەھەر قۇرۇلۇشى ئاساسەن دېگۈدەك ئېلىپ بېرىلدى، ياكى كەڭ كۆلەملىك قۇرۇلۇش دولقۇنى ئۆتۈپ كەتتى، رېمونت قىلىپ تۇرۇش، قىسمەن تەڭشەش ئىشلىرى ھېلىمۇ بار. بۇنداق ئەھۋالدا چوڭ شەھەرلەر يېزىلارنى قانداق باقىدۇ؟ نېمىگە تايىنىپ يېزىنىڭ يەرلىرىنى قايتۇرۇپ كېلىدۇ؟ شۇڭا مەركىزىي كومىتېت بۇ قېتىم «يەر قانۇنى»غا تۈزىتىش كىرگۈزدى. بۇ يىل 1-ئاينىڭ 1-كۈنىدىن باشلاپ، «يەر قانۇنى» يەرنى ھۆكۈمەتنىڭ قايتۇرىۋېلىشى ھاجەتسىز، كوللېكتىپنىڭ يېرى بولۇش سۈپىتى بىلەن دۆلەت ئىگىلىكىگە ئۆتكۈزگەندىن كېيىن ئاندىن كىمئارتۇق قىلىپ سېتىش بىھاجەت. شۇڭا، يەر ئامىلى بازىرى ئوبوروتنىڭ توسالغۇسىنى بۇزۇپ تاشلاپ، كوللېكتىپ قۇرۇلۇش قىلىش ياكى دۆلەت ئىگىدارلىقىدا بولۇشنى باشقۇرۇش ئۈچۈن، ئوخشاش پاي، ئوخشاش ھوقۇقنى بىرلىكتە كىمئارتۇق قىلىپ ساتسا بولىدۇ، دۆلىتىمىزدە ھازىر ھەر يىلى يېزىلاردىكى كوللېكتىپ ئىشلىتىدىغان 2 مىليون مو يەر شەھەرلەرگە كىرىپ كىمئارتۇق قىلىپ سېتىلىدۇ. بىر مو يەرنىڭ باھا پەرقى ناھايىتى كۆپ، ئۇنىڭ ئۈستىگە رايون ئاتلاپ ئىشلەتكىلى بولىدۇ. دۆلەتنىڭ بۇ نەچچە ئون يىلدا مۇنداق بىر بەلگىلىمىسى بار ئىدى، ھەر قانداق يەرلىك ھۆكۈمەتنىڭ يېزا ئىگىلىك يېرىنى ئېلىپ ئىشلىتىش تۈرى مۇۋاپىق بولسا، دۆلەت تەستىقلىسا، بۇ يىل 10 مىڭ مو يەر ئېلىنسا، بۇنىڭدىن كېيىنكى ئۈچ، بەش يىلدا بۇ رايوندا 10 مىڭ مو يەر قايتا ئۆزلەشتۈرۈلىدۇ، ئەڭ ئاخىرىدا تارىخىي تەرەققىياتتىن ئېيتقاندا، كۆپىيىش بىلەن ئازىيىش تەڭپۇڭلىشىدۇ، ئومۇمىي تېرىلغۇ يەرنىڭ ئازىيىش مىقدارى 0 گە تەڭ بولىدۇ. شاڭخەي ئۈچۈن ئېيتقاندا، ئەگەر يېزىلاردىن 10 مىڭ مو تېرىلغۇ يەر ئېلىنسا، شاڭخەينى يەنە 10 مىڭ مو يەر بىنا قىلىشقا بۇيرۇش مۇمكىن ئەمەس. قىلالمىغاندىكىن، ئىشلەتمەڭ.

ئەگەر ئېلىپ ئىشلىتىشكە توغرا كەلسە، سىز قىلالمىسىڭىز، ئىدارە باشلىقى بەش يىلدىن كېيىن ۋەزىپىسىدىن ئېلىپ تاشلاشنى ئىشقا ئاشۇرالمايدۇ. ھېچقانداق ئىدارە باشلىقى شەھەر ئىشلىرى ئۈچۈن تەختتىن چۈشۈش خەۋپىگە تەۋەككۈل قىلمايدۇ، شۇڭا دېڭىز بويىدىكى چوڭ شەھەرلەردە يەر بارغانسېرى قىممەتلىشىپ، يەر ئېلىشقا مۇمكىن بولماي قالىدۇ، تەمىنلەيدىغان يەر بارغانسېرى ئازلاپ كېتىپ، ھەممە يەر شەھەر بويىچە ئۆزگەرتىلگەن، چېقىپ كۆچۈرۈلگەن يەر بولۇپ قالىدۇ. سېتىۋېلىنغان يەر 50 مىليون يۈەنگە، سېتىلغىنى 70 مىليون يۈەنگە يەتتى، ئۆي پۈتكەندىن كېيىن تەبىئىي ھالدا 50 مىڭ، 80 مىڭ، 100 مىڭ يۈەنگە ئۆزگەردى، شۇڭا بۇ ناھايىتى چوڭ توسالغۇ ئىدى. مەلۇم ئىستىراتىگىيەلىك نىشانغا نىسبەتەن ئېيتقاندا خاتا ئەمەس، لېكىن مەشغۇلات جەھەتتە مەركەز ئىسلاھات ئېلىپ بېرىپ، دېڭىز بويىدىكى رايونلارنىڭ ئىگىلىۋېلىش بىلەن تولۇقلاشنى تەڭپۇڭلاشتۇرۇپ، ئېشىش بىلەن كېمىيىشنى بىرلەشتۈردى. ئەگەر غەربىي رايوندىكى يېزىلاردا ئەسلىدىكى يېزا-بازار كارخانىلىرى ياكى چېقىۋېتىلگەن مەكتەپلەر، شەھەرگە كىرگەن دېھقانلارنىڭ كونا ئۆيلىرى ئەسلىگە كەلتۈرۈلسە، يەنە 10 مىڭ مو يەر بىنا قىلىشقا بولىدۇ، ئەگەر بۇ ئېھتىياج بولمىسا، بۇ كۆرسەتكۈچنى شاڭخەيگە سېتىپ بېرىشكە بولىدۇ، ئەگەر شاڭخەي 10 مىڭ مو يەر ئىشلەتمەكچى بولسا، ئۇلارغا 5 مىليارد يۈەن بەرسە، ئۇلار 5 مىليارد يۈەن چىقىرىپ مەسىلىنى ھەل قىلغان بولىدۇ، شاڭخەيمۇ ئەسلىگە كەلتۈرمىسىمۇ بولىدۇ.

بىر نوبېل ئىقتىسادشۇناس: «كۆرسەتكۈچنى بازارلاشقان بايلىقنى ئەلالاشتۇرۇپ تەقسىملەش ئارقىلىق ئەڭ ئاخىرىدا ئەڭ مۇۋاپىق ئىشلىتىش مەقسىتىگە يەتكىلى بولىدۇ، ئەگەر بازارلاشتۇرۇشنى قويۇۋەتمەي، پۈتۈنلەي ھۆكۈمەت باشقۇرسا، ئاخىرىدا بۇ بازارلاشتۇرۇپ باشقۇرۇش مېتافىزىكىغا ئايلىنىپ قالىدۇ-دە، ئۆلۈك دوگما، قاتمال قانۇن، جاھىللىق قىلىش ئەھۋالى كۆرۈلىدۇ، بۇ بىر مەسىلە بولۇپ قالىدۇ.» دېگەنىدى. ئامىل بازىرى ئىشقا كىرىشتۈرۈلۈپ، ئىسلاھات مۇۋەپپەقىيەتلىك ئېلىپ بېرىلسىلا، دۆلەتكە بىر يىلدا 1 تىرىليون يۈەن، 2 تىرىليون يۈەن پايدا ئېلىپ كېلىدۇ. شۇڭا مېنىڭ سۆزلىگىنىم ئامىل بازىرى ئىسلاھاتى. ئوخشاشلا، بىزنىڭ ئېنېرگىيە ئامىلى بازىرىمىزمۇ ئىسلاھ قىلىنىپ ئەمەلىيلەشسە، شىپالىق يامغۇر ياغدۇرۇش، بايلىقنى ياخشى تەقسىملەش رولىنى ئوينايدۇ.

ئامىل بازىرى ئىسلاھاتى ئىنتايىن مۇھىم، دۆلەتنىڭ خەلقئارا تەسىر كۈچى بىلەن مۇناسىۋەتلىك

ئامىل بازىرى ئىسلاھاتىنىڭ ئۈچىنچى رولى شەھەر بىلەن شەھەر، دۆلەت بىلەن دۆلەت رىقابىتىنىڭ يادرولۇق ھەرىكەتلەندۈرگۈچ كۈچى مەسىلىسىدىن ئىبارەت. ھەرقانداق بىر ئامىل بازىرىنىڭ بەش خىل ئىقتىدارى بولىدۇ، مەيلى پاي چېكى بازىرى بولسۇن ياكى نېفىت ئامىلى بازىرى بولسۇن، بىرىنچىسى، ئەلۋەتتە، ئادىل، باراۋەر بولۇپ، بازار تەرتىپىنى شەكىللەندۈرۈش ئىقتىدارىغا ئىگە بولىدۇ؛ ئىككىنچىسى، ئامىللارغا باھا بېكىتىش، باھانى بايقاش ئىقتىدارى؛ ئۈچىنچى، ئامىللارنىڭ بايلىق تەقسىملەش ئىقتىدارىنى پۈتۈن دۇنيا، پۈتۈن مەملىكەتتە ئەلالاشتۇرۇش؛ تۆتىنچىسى، ئامىل بازىرى بىر بولسا سودا قىلمايدۇ، سودا پۈتسىلا 100 تىرىليون 100 مىليارد، ھەتتا نەچچە ئون مىليارد بازار بولىدۇ، پاي چېكى بازىرى بىر يىلدا نەچچە تىرىليون يۈەنلىك سودا كۆلىمىگە ئىگە بولسا، ئۇ چوقۇم بۇ ئامىل مەبلىغىگە مۇناسىۋەتلىك مەركەزگە ئايلىنىدۇ؛ بەشىنچى، ئامىل بازىرىمۇ نۇرغۇن قاتناشقۇچىلارنى توپلايدۇ، مەيلى تەمىنلىگۈچى تەرەپ، ئېھتىياجلىق تەرەپ، ئارىچى تەرەپ بولسۇن ياكى ئادۋوكات، بوغالتىر ياكى ھەر خىل ۋاسىتىچى ئاپپاراتلار بولسۇن، ئىختىساسلىقلار مەركىزى، ئۇچۇر مەركىزى قاتارلىقلارنى شەكىللەندۈرىدۇ.

مەلۇم مەنىدىن ئېيتقاندا، بىر شەھەر بىلەن بىر شەھەر ئوتتۇرىسىدىكى رىقابەتنىڭ يادروسى ئامىل رىقابىتىدە ئىپادىلىنىدۇ. ئامىل بازىرىمىز بەك نامرات بولسا، دۆلەت GDP سى ئىككىنچى ئورۇندا تۇرسىمۇ، كېيىن غوجىغا ئايلىنىپ قالسىمۇ، دۆلەت كۈچىمىزنىڭ دۇنياغا بولغان تەسىرى ئانچە چوڭ بولمايدۇ. ئامېرىكىنىڭ دۇنياغا زور تەسىر كۆرسىتىشىدىكى سەۋەب، ئۇنىڭ ھەربىي كۈچى، پۇل كۈچى ۋە يۇقىرى پەن-تېخنىكىسىدىن باشقا، ئەمەلىيەتتە ئامېرىكىنىڭ ئامىل بازىرى پۈتۈن دۇنياغا تەسىر كۆرسەتكەن، ئامېرىكا ئامىل بازىرىنىڭ باھاسى پۈتۈن دۇنيا بويىچە بېكىتىلگەن. مۇشۇ مەنىدىن ئېيتقاندا، جۇڭگو دۇنيا بويىچە ئەڭ كۆپ نېفىت، تەبىئىي گازنى ئىشلىتىپ، ھەر يىلى %70 تىن كۆپرەك نېفىت، تەبىئىي گاز ئىمپورت قىلىدۇ، بىز ئاسىيا رايونىدا ئەڭ چوڭ نېفىت، تەبىئىي گاز ئىستېمال رايونى ھېسابلىنىمىز، دەرۋەقە ئاسىيانىڭ ئېنېرگىيە، تەبىئىي گاز، نېفىت ئىستېمالىدىكى زاكاز مال مەركىزى، سودا مەركىزى، مۇھىم ئامىللار بازىرى مەركىزى جۇڭگودا ئەمەس، بەلكى سىنگاپوردا. ھازىر دۇنيادىكى نېفىت، تەبىئىي گاز بازىرى نيۇيورك، چىكاگو، ياۋروپادا ئىككى ساننى ئىگىلەيدۇ، يەنە بىرى سىنگاپور، سىنگاپور 2008-يىلى قىلغان، مۇشۇ مەنىدىن ئېيتقاندا، بۇ جەھەتتە مەسىلە بار ياكى جايىدا ئەمەلىيلەشمىگەن.

بۇ ئۈچ ئىش مەركەزنىڭ ئامىل بازىرىنىڭ تەرەققىياتىنى ئىلگىرى سۈرۈشى بىلەن مۇناسىۋەتلىك. يەنە بىرى، سوتسىيالىستىك بازار ئىگىلىكى قۇرۇلۇشىنىڭ ئۇللۇق ھالقىسى؛ بىرى، خەلق ئىگىلىكى تەرەققىياتىدا، ئامىل بازىرى قۇرۇلۇشى ئارقىلىق ھەر يىلى نەچچە تىرىليون پايدا يارىتالايدىغان ھالقا، يەنى پايدا يارىتىدىغان، بايلىق توپلايدىغان، بايلىق كۆپەيتىدىغان ئىسلاھات، بايلىقنى سەرخىل تەقسىملەش ئىسلاھاتى؛ ئۈچىنچىسى خەلقئارا يادرولۇق رىقابەت كۈچى. مۇشۇ مەنىدىن ئېيتقاندا، بىز بۈگۈن جۇڭگو ئېنېرگىيە ھەپتىلىكىنى باشلىدۇق، مېنىڭچە بىز چوقۇم تىرىشىپ جۇڭگونىڭ نېفىت، تەبىئىي گاز مۇھىم ئامىللىرى بازىرىنى نەق مال بازىرى ياكى زاكاز مال بازىرى بولۇشىدىن قەتئىينەزەر، ياخشى تەرەققىي قىلدۇرۇشىمىز كېرەك، بۇ بىزنىڭ بۇنىڭدىن كېيىنكى بەش يىللىق، ئون يىللىق نىشانىمىزغا ئايلىنىشى كېرەك. ئەگەر سىنگاپور يوقلۇقتىن بارلىققا كېلىپ، 2008-يىلىدىن باشلاپ ھازىرغىچە ئاسىيانىڭ مەركىزىگە ئايلانغىنىغا 12 يىل بولغان بولسا، بىز ھازىردىن باشلاپ 5 يىل، 10 يىل ئىشلەپ، ئەگەر 2030-يىلىغىچە يەنىلا قىلالمىساق، بىز ئىقتىدارسىزلاردىن بولۇپ قالىمىز. مۇشۇ مەنىدىن ئېيتقاندا، بىز چوقۇم مەركىزىي كومىتېت ھۆججىتىنىڭ روھىنى ئەمەلىيلەشتۈرۈشىمىز كېرەك، بۇ ئىشنى ئوبدان ئىشلەش ئىنتايىن مۇھىم.

ئامېرىكىنىڭ جۇڭگونى «يوقىتىشى»دا پايدا زىياننى قاپلىيالمايدۇ

ئىككىنچى، ھازىرقى «ئىچكى دەۋرىيلىنىش»، «قوش دەۋرىيلىنىش» مەسىلىسى ئۈستىدە توختىلىمەن. بىز ھازىر يۇقۇم ئەھۋالىغا دۇچ كېلىۋاتىمىز، ئىنسانلار يۈز يىلدىن بۇيان كۆرۈلۈپ باقمىغان زور ئۆزگىرىشكە دۇچ كېلىۋاتىمىز. مۇشۇنداق ئەھۋالدا، بىز ئامېرىكىنىڭ بۇ بىر نەچچە ئايدا، جۇڭگو-ئامېرىكا سودا سۈركىلىشىنىڭ 2018-يىلى، 2019-يىلىدىكى جۇڭگو-ئامېرىكا سودا سۈركىلىشى باسقۇچىدىن ئېشىپ كەتكەنلىكىنى، تۈرلۈك مەبلەغنى قايتۇرۇۋېلىش، قازان تاشلاش، مۇناسىۋەتنى ئۈزۈۋېتىش كۆز قارىشىنى تېخىمۇ كەسكىنلىك بىلەن ئىلگىرى سۈرگەنلىكىنى ھەمدە بىر قاتار ماھىيەتلىك مۇناسىۋەتنى ئۈزۈۋېتىش تەدبىرلىرىنى قوللانغانلىقىنى كۆرەلەيمىز. ھازىر ئەگەر ئۇنىڭ ئۈزۈۋېتىش ھالىتى، ھەر خىل قاراشلىرىنى يىغىنچاقلاپ باقساق، چوڭ جەھەتتىن سودىنى ئۈزۈۋېتىش، كاپىتال بازىرىنى ئۈزۈۋېتىش، پۇل مۇئامىلىنى ئۈزۈۋېتىش، مەبلەغ سېلىشنى ئۈزۈۋېتىش، تېخنىكىنى ئۈزۈۋېتىش، ئالاقە تورىنى ئۈزۈۋېتىش، مائارىپنى ئۈزۈۋېتىش، ئامېرىكا دوللىرى پۇلى بىلەن شياڭگاڭ پۇلىنى ئۈزۈۋېتىش، ئۇزۇن قول بىلەن باشقۇرۇش پرىنسىپى ئارقىلىق، ئامېرىكىنىڭ ئىچكى قانۇنىنى خەلقئارا قانۇننىڭ ئورنىغا دەسسىتىپ، جۇڭگو كارخانىلىرىغا زەربە بېرىش قاتارلىقلارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. گەرچە بۇنداق ئۈزۈۋېتىش تېخى ھەقىقىي يۈز بەرمىگەن، بەزىلىرى پەقەت سىياسەتۋازلارنىڭ پىكرى بولسىمۇ، لېكىن بىز بۇ سۆزلەرنىڭ ئارقىسىدا يەنىلا بىر قاتار ماھىيەتلىك ھەرىكەتلەرنىڭ بارلىقىنى كۆرۈپ يېتىشىمىز كېرەك.

بىز ماۋ زېدۇڭنىڭ ئەينى يىللاردىكى سۆزى بويىچە، ئىستراتېگىيە جەھەتتە ئۇنى مەنسىتمەسلىكىمىز، تاكتىكا جەھەتتە ئۇنىڭغا ئەھمىيەت بېرىشىمىز، مەركەزنىڭ سودا سۈركىلىشىگە تاقابىل تۇرۇشتىكى خام خىيالنى تاشلاپ، كۈرەشكە تەييارلىق كۆرۈش پىرىنسىپىغا ئەمەل قىلىشىمىز كېرەك؛ ئىرادىنى ساقلاپ، ئىشەنچنى ئاشۇرۇش؛ تۆۋەن چەكنى ساقلاپ، جانلىق تاقابىل تۇرۇش؛ مۇھىم ھالقىنى چىڭ تۇتۇپ، يېتەرسىزلىكلەرنى تولۇقلاپ، جۇڭگونىڭ خەلق ئىگىلىكىدە ساقلىنىۋاتقان ئاجىز ھالقىلارنى تىرىشىپ تۈگىتىش كېرەك. «سۈنزى ھەربىي ئىشلار دەستۇرى»دا مۇنداق دېيىلگەن: «غەلىبە قىلىش ئۈچۈن، ئالدى بىلەن غەلىبە قىلغىلى بولمىسا، ئۆزىنى يېڭىلمەس ئورۇنغا ئىگە قىلىش، ئاندىن رەقىبىنى مەغلۇپ قىلىش كېرەك.» بۇ جەھەتتە، ئىشىنىمەنكى، دۆلىتىمىز ئامېرىكا مۇناسىۋىتىنى ئۈزۈۋېتىش نەزەرىيەسى، مەبلەغنى قايتۇرۇۋېلىش نەزەرىيەسى ئالدىدا ئەڭ ئاخىرىدا غەلىبە قىلىدۇ، چۈنكى بۇ دۇنيادىكى رىقابەت ئەمەلىيەتتە بىر قانچە تەرەپ، يەنى دۆلەت ھالقىغان شىركەتلەر، تاۋار بازىرى رىقابىتىدۇر: بىرىنچىدىن، تېخنىكا يادرو، سىزنىڭ يادرولۇق رىقابەت كۈچىڭىز بارمۇ-يوق؛ ئىككىنچى، كاپىتال ئاساسىي تەرەپ، سىزدە دۆلەت ھالقىغان غايەت زور كاپىتال بارمۇ-يوق، مالىيە كۈچىڭىز قانداقراق؟ ئۈچىنچى، بازار ھەممىنىڭ ئاساسى، بازار ھەر خىل كارخانىلارنىڭ كوزىرى. مۇشۇ مەنىدىن ئېيتقاندا، جۇڭگو بازاردىن ئىبارەت بۇ كوزىرنى ئىگىلىگەن، بىزنىڭمۇ مەلۇم مەبلىغىمىز، مەلۇم تېخنىكىمىز بار. ئامېرىكىدا ئاچقۇچلۇق تېخنىكا بار، كاپىتالمۇ بار، لېكىن بازار كەمچىل. مۇشۇ مەنىدىن ئېيتقاندا، ئەگەر بىز بازىرى ناھايىتى كىچىك بىر دۆلەت بولۇپ قالساق، ئۇنىڭ ئۈستىگە تېخنىكا ۋە كاپىتال كەمچىل بولسا، ئامېرىكىلىقلارنىڭ باندىتلارنى يوقىتىشى ناھايىتى ئاسان بولىدۇ. لېكىن جۇڭگودەك مۇشۇنداق بىر بازار ئالدىدا، جۇڭگو بازىرىدىن ۋاز كەچسەك قېرى جېنىمىزدىن ئايرىلىپ قالىمىز، پايدا زىياننى قاپلىيالمايدۇ.

بۇ مەنىدىن ئېيتقاندا، بىزنىڭ بىر ئويىمىز بار. مەسىلەن، ئامېرىكىنىڭ جۇڭگودا 30 يىل مەبلەغ سالغان كارخانىلىرى جەمئىي 10 مىڭدىن ئارتۇق بولۇپ، جەمئىي 30 نەچچە يىلدا 500 مىليارد ئامېرىكا دوللىرى مەبلەغ سېلىپ، 700 مىليارد ئامېرىكا دوللىرىلىق سېتىش قىممىتىنى شەكىللەندۈرۈپ، 50 مىليارد پايدا ئالدى. ئەگەر راستىنلا ئۈزۈۋېتىلسە، جۇڭگونىڭ مەھسۇلات قىممىتى 700 مىليارد ئامېرىكا دوللىرى ئازىيىپ كېتىدۇ، بۇ 5 تىرىليون خەلق پۇلى بازىرىغا باراۋەر كېلىدۇ، ئەلۋەتتە. 5 تىرىليون خەلق پۇلى ھېسابىدا 2 مىليوندىن ئارتۇق ئادەمنىڭ مەھسۇلات قىممىتى يارىتىلىدۇ، 2 مىليون 500 مىڭ ئادەم ئىش ئورنىدىن قالسا، 1 تىرىليون 500 مىليارد يۈەنلىك GDP شەكىللىنىدۇ، GDP نىڭ 10 تىرىليون مىليارد يۈەندىن 1 تىرىليون 500 مىليارد يۈەن كېمەيتىلسە، بىز زىيان تارتىمىز، كونكرېت بىر جاي زەربىگە ئۇچرايدۇ. ماكرو جەھەتتىن ئېيتقاندا، بىرىنچى پەسىلدە يۇقۇم ئەھۋالى ئىقتىساد تۆۋەنلىگەچكە، ئەھۋال ئاستىلاپ قالدى، شۇڭا بىزدە ئىمكانىيەت، مەسىلىنى ھەل قىلىش ئىقتىدارى بار، جۇڭگو بىلەن ئامېرىكىنىڭ مۇناسىۋىتىنى ئۈزۈش بىزگە زور تەسىر كۆرسىتىدۇ، ئەمما جانغا زامىن بولالمايدۇ. ئەمما بۇنىڭ ئەكسىچە، ئامېرىكىدىكى بۇ كارخانىلار مەبلەغنى قايتۇرىۋالسا، 700 مىليارد ئامېرىكا دوللىرى، 5 تىرىليون خەلق پۇلى بازىرى قولدىن كېتىدۇ، ئامېرىكىدا، ياۋروپا، شىمالىي ئامېرىكا، ئافرىقىدىمۇ بۇنى كۆپەيتكىلى بولمايدۇ، بۇ 700 مىليارد يۈەننى جۇڭگو بازىرى سىغدۇرالايدۇ. شۇڭا بۇ پايدىدىن ئايرىلىپ قالسا، بۇ كارخانىلار تاقىلىپ قالىدۇ. ئامېرىكا ھەممىباب ئاپتوموبىل شىركىتى شاڭخەي بىلەن ھەمكارلاشقاندىن كېيىن، ئەگەر راستلا تاقىلىپ قالسا، دەرھال دۇنيادىكى ئەڭ چوڭ ئاپتوموبىل سودىگىرىدىن ئىككىنچى قاتارغا ئۆتىدۇ، شۇڭا كارخانىچىلارنىڭ «پادىشاھى» ئامېرىكىدىكى دۆلەت ھالقىغان شىركەتلەرنىڭ «پادىشاھى» بازار بولۇپ، ئۇلار بازارنىڭ گېپىنى ئاڭلايدۇ، بايلىقنى ياخشى تەقسىملەش ئۈنۈمىنىڭ گېپىنى ئاڭلايدۇ، پايچىكلار يىغىنى، مۇدىرىيەت يىغىنىنىڭ گېپىنى ئاڭلايدۇ. شۇڭا، سىياسەتۋازلار سۇبيېكتىپ ئىدېئالىزملىق ھالدا ئېيتسا، ئىقتىسادقا بىر نەچچە يىل كاشىلا بولىدۇ، لېكىن يەر شارىلىشىش يۈزلىنىشىگە ھەرگىز تەسىر كۆرسەتمەيدۇ.

بۇ ئارقا كۆرۈنۈش ئاستىدا، مەركەز «دۆلەت ئىچىدىكى چوڭ ئايلىنىش»نى ئاساسىي گەۋدە قىلغان، «دۆلەت ئىچى ۋە خەلقئارادىن ئىبارەت قوش ئايلىنىش»نى بىر-بىرىنى ئىلگىرى سۈرىدىغان ئىستراتېگىيەنى ئىنتايىن دانالىق بىلەن ئوتتۇرىغا قويدى، مەن بۇ ئىستراتېگىيەنىڭ بۇنىڭدىن كېيىنكى بەش يىل، ئون يىل ھەتتا تاكى جۇڭگو (1-چوڭ) ئىقتىسادىي كۈچلۈك دۆلەتكە ئايلانغانغا قەدەر، بۇنىڭدىن كېيىنمۇ داۋاملىق يولغا قويۇلىدىغانلىقىغا ئىشىنىمەن، چۈنكى بۈگۈنكى دۇنيادا ئىقتىسادىي كۈچلۈك دۆلەتلەرنىڭ ئىقتىسادىي ئەندىزىسى ئاساسىي جەھەتتىن «ئىچكى ئايلىنىش»نى ئاساس قىلىدۇ.

ئامېرىكا دۇنيادىكى ناھايىتى ئېچىۋېتىلگەن دۆلەت، لېكىن ئۇ باشتىن-ئاخىر «ئىچكى دەۋرىيلىنىش»نى ئاساس قىلىپ، دۆلەت ئىچىدىكى مول بازار بوشلۇقى ئارقىلىق دۇنيادىكى كارخانىلارنى جەلپ قىلماقتا، دۇنيادىكى ھەرقايسى دۆلەتلەر ئۇنى چۆرىدەپ ئايلانماقتا، شۇنداقلا دۇنياغا يېتەكچىلىك قىلماقتا. ياۋروپامۇ ئوخشاش. بەزىلەر گېرمانىيە، فىرانسىيەنىڭ ھازىر سىرتقا يۈزلىنىش دەرىجىسىنىڭ %70 ئىكەنلىكىنى ھېسابلاپ چىققان، بۇ جۇڭگونىڭ %50، %60 لىك سىرتقا يۈزلىنىش دەرىجىسىنىڭ يۇقىرى ئەمەسلىكىنى ئىسپاتلايدۇ. بۇنىڭ ئىچىدە كۆز قاراش جەھەتتىكى بىر خاتالىق بار، ئەگەر سىز 90-يىللاردىن بۇرۇنقى گېرمانىيە، فىرانسىيەگە نەزەر سالسىڭىز، ھەر بىر دۆلەتنىڭ سىرتقا يۈزلىنىش دەرىجىسى %20 ئەتراپىدا بولۇپ، ھازىر %60، %70 ئەتراپىدا بولىدۇ، نېمە ئۈچۈن؟ شېنگېن كېلىشىمى (Schengen Agreement)دە، پۈتكۈل ياۋروپا ئىتتىپاقى بىر دۆلەت، ئۇلار جۇڭگونىڭ ئۆلكىلىرىگە باراۋەر بولۇپ، ئىچكى ئايلىنىش ھېسابلىنىدۇ، ئەگەر شاڭخەينىڭ مەھسۇلاتلىرى ھەرقايسى ئۆلكىگە ياكى ھەرقايسى ئۆلكىلەرنىڭ مەھسۇلاتلىرىنى شاڭخەيگە ئېلىپ بارساق، شاڭخەينىڭ ئىمپورت-ئېكىسپورتىغا كىرىدۇ، ئۇنداقتا سىرتقا يۈزلىنىش دەرىجىسى %70-%80 كە يېتىدۇ. بىز ياۋروپا ئىتتىپاقىنى بىر دۆلەت دەپ قارىساق ئەلۋەتتە يۇقىرى بولىدۇ.

50-يىللاردىن 80-يىللارغىچە، ياپونىيە گۈللىنىش جەريانىدىكى 30 يىلدا سىرتقا يۈزلىنىش دەرىجىسى %60 كە يېقىنلاشتى، لېكىن 80-يىللاردىن كېيىن تارىيىشقا باشلىدى، ھازىر ياپونىيەنىڭ سىرتقا يۈزلىنىش دەرىجىسى %27 بولماقتا. شۇڭا، «ئىچكى دەۋرىيلىنىش»نى ئاساس قىلىش كۈچلۈك دۆلەتنىڭ ئالاھىدىلىكى، تەرەققىي قىلىۋاتقان دۆلەتلەر تېز سۈرئەتتە تەرەققىي قىلغاندا ياكى كىچىك دۆلەتلەر تەرەققىي قىلغاندا، سىرتقا يۈزلىنىش دەرىجىسى ناھايىتى يۇقىرى بولىدۇ. دۆلىتىمىزنىڭ سىرتقا يۈزلىنىش دەرىجىسى ئەڭ يۇقىرى بولغان چاغدا 2006-يىلى %64 ئىدى، 1980-يىلى %10 ئىدى، ئۇ چاغدا بىز پىلانلىق ئىگىلىك بېكىنمە ھالەتتە ئىدۇق، ئىسلاھات ئېلىپ بېرىلغان، ئىشىك ئېچىۋېتىلگەن 30 يىلدا %64 كە يەتتى. ھازىر بىز قانچە؟ ئەمەلىيەتتە، بىز يېڭى نورمال ھالەتكە قەدەم قويغاندىن كېيىن، «ئىچكى دەۋرىيلىك»كە ئۆتتۇق، بۇ بىر نەچچە يىلدا، %60 تىن كۆپرەك سىرتقا يۈزلىنىش دەرىجىسى %32 كە چۈشتى. ئەمەلىيەتتە، مەركەز ناھايىتى دانالىق بىلەن يېڭى نورمال ھالەتتە، تەمىنلىگۈچى تەرەپ قۇرۇلمىلىق ئىسلاھاتى ئاستىدا ئاستا-ئاستا ئىلگىرى سۈردى. ھازىر، يۇقۇم ئەھۋالى ئاسىتدا، بىز تەرتىپلىك ۋە سىستېمىلىق ھالدا بۇ ئىستراتېگىيەنى ئوتتۇرىغا قويساق، بۇ ھەم دۇنيانىڭ يۆنىلىشىگە ماس كېلىدۇ، شۇنداقلا جۇڭگونىڭ كەلگۈسى تەرەققىيات تەلىپىگە ماس كېلىدىغان بولۇپ، كەلگۈسىدە جۇڭگونىڭ يۇقىرى سۈپەتلىك تەرەققىياتىدىكى چوقۇم ماڭىدىغان يولى، شۇنداقلا جۇڭگونىڭ كۈچلۈك دۆلەت يولىدۇر.

«ئىچكى دەۋرىيلىك»تە، ئېنېرگىيە ساھەسىدە ئالتە چوڭ ئىش بېجىرىلىدۇ

بۈگۈنكى ئاساسىي تېمىغا قايتساق، «ئىچكى دەۋرىيلىك» جۇڭگو چوقۇم يېڭىلىق يارىتىش، يېڭى ئاساسىي قۇرۇلۇش، ئەنئەنىۋى كەسىپلەرنىڭ ئېنېرگىيەلەش (赋能)، تېخنىكا يېڭىلاش ۋە ئۆزگەرتىش خىزمىتىنى تېخىمۇ ياخشى تۇتۇشى، دۆلەت ئىچىدىكى كارخانىلارنىڭ ئاكتىپلىقى، دۆلەت كارخانىلىرى ئىسلاھاتى، تۈرلۈك ئېچىۋېتىش خىزمىتىنى تېخىمۇ ياخشى تۇتۇشى كېرەك. بۇ بىر ماكرو گەۋدە. ئىنىرگىيە، تەبىئىي گازغا كەلسەك، مەن مۇنداق ئالتە تەدبىرنى ئوتتۇرىغا قويىمەن:

بىرىنچى، «ئىچكى دەۋرىيلىنىش»تە بىز جۇڭگونىڭ ئېنېرگىيە تەمىناتىنىڭ سىرتقا يۈزلىنىش دەرىجىسى بەك يۇقىرى بولۇش مەسىلىسىنى ناھايىتى ئەستايىدىل ھەل قىلىشىمىز كېرەك. بىزنىڭ بارلىق ئېنېرگىيەنىڭ سىرتقا يۈزلىنىش دەرىجىسى %50 تىن يۇقىرى، نېفىت، تەبىئىي گاز مەھسۇلاتىمىزنىڭ سىرتقا يۈزلىنىش دەرىجىسى %70 تىن يۇقىرى. ئەگەر بۇنىڭدىن كېيىنكى ئون يىلدا، خەلق ئىگىلىكىنىڭ تەرەققىي قىلىشىغا ئەگىشىپ يەنە 200 مىليون توننا نېفىت ياكى تەبىئىي گاز ئېھتىياجى ئېشىپ، 850 مىليون توننىغا ئۆزگەرسە، دۆلەت ئىچىدە قېزىلىدىغان نېفىت باشتىن-ئاخىر پەقەت 200 مىليون توننا بولسا، ھازىر 200 مىليون توننا بولسا، يەنە 200 مىليون توننا قوشۇلسا، سىرتقا يۈزلىنىش دەرىجىسى %85 تىن ئېشىپ كەتسە بىخەتەر بولمايدۇ، ئېنېرگىيە كرىزىسى كېلىپ چىقىشى مۇمكىن. ناۋادا ئېنىرگىيە كرىزىسى يۈز بەرسە، پەيدا بولىدىغان مەسىلىلەر ئۆزەكنىڭكىدىن يۈز ھەسسە ئېغىر بولىدۇ. ئۆزەك ئەجەللىك مەسىلە ئەمەس، لېكىن ماي ئۈزۈلۈپ كەتسە چاتاق بولىدۇ. شۇڭا، مېنىڭچە بىرىنچى تەدبىر، جۇڭگونىڭ نېفىت، تەبىئىي گازى، ھازىر پەقەت 200 مىليون توننا خام نېفىتقا 10 مىليون كۇب مېتىردىن ئارتۇق تەبىئىي گاز قوشۇلىدۇ، ئەگەر تۈز سىزىق بويىچە تەپەككۇر قىلساق، ئىمپورت مىقدارىنى يەنە ئاشۇرۇشقا توغرا كېلىدۇ، لېكىن دۆلەت بىخەتەرلىكى نۇقتىسىدىن قارىغاندا، سىلانېتس گازىنى كۆپرەك ئېچىش كېرەك.

ئېلىمىزنىڭ سلانېتس گازىنى ھازىر 20 مىليارد يۈەنگە يەتكۈزگىلى بولىدۇ، بۇلتۇر 15 مىليارد يۈەنلىك تەبىئىي گاز سېتىلدى، دېمەكچى بولغىنىم پۈتۈن مەملىكەت كۈچىگە بىر نۆلنى قوشۇش، داچىڭ نېفىتلىكىنىڭ ئەينى يىللاردىكى نېفىت بىرلەشمە جېڭىگە ئوخشاش بولىدۇ. دۆلىتىمىزنىڭ مۇشۇنداق ئىقتىدارى بار، مۇشۇ ئاساستا نۆلنى قوشساق، 100 مىليون توننىدىن ئارتۇق نېفىت ئېكۋىۋالېنتى ئاشقانغا باراۋەر بولىدۇ. ئەگەر سلانېتس گازى 200 مىليارد كۇپقا كۆپەيسە، ئامېرىكا 2000-يىلىدىن باشلاپ سلانېتس گازىنى قېزىشقا كىرىشىپ، دۇنيادىكى ئېنېرگىيە ئىمپورت قىلىدىغان ئەڭ چوڭ دۆلەتتىن ئېنېرگىيە ئېكسپورت قىلىدىغان ئەڭ چوڭ دۆلەتكە ئايلاندى.

بۇ دۇنيا ناھايىتى ئادىل، پۈتۈن دۇنيادىكى سىلانېتس گازىنىڭ زاپاس مىقدارى تەخمىنەن 10 مىليارد كۇب مېتىر، جۇڭگودا 25 تىرىليون، ئامېرىكىدا 25 تىرىليون، باشقا دۆلەتلەردە 500 مىڭ سىلانېتس گازى بار. خەق 25 تىرىليون بىلەن 20 يىل ئىشلىدى، بىز 25 تىرىليون بىلەن ئىشلىدۇق، فۇ چېڭيۈلەر بۇ جەھەتتە خېلى زور نەتىجىلەرنى قولغا كەلتۈردى. بۇنى ئىشقا ئاشۇرساقلا، ئاز دېگەندىمۇ جۇڭگونىڭ پاكىز ئېنىرگىيە، تەبىئىي گاز بىلەن پۈتۈن مەملىكەتتىكى نەچچە يۈز شەھەرنىڭ ئېھتىياجىنى قاندۇرالايمىز. چۇڭچىڭدا بىر يىلدا پۇقرالار 7 مىليارد يۈەن تەبىئىي گاز قالايدۇ، ئەلۋەتتە بىزنىڭ بۇ يەردە سىلانېتس گازى، تەبىئىي گاز جەمئىي 17 مىليارد 800 مىليون يۈەن قېزىلغان. چۇڭچىڭ بۇ جەھەتتە يۈكسىلىپلا قالسا، كۆمۈرسىز شەھەرگە ئايلىنىپ قالىدۇ.

ئىككىنچىدىن، كۆمۈر خىمىيەنىڭ ياخشى خام ئەشياسى، بىز كۆمۈردىن پايدىلىنىشىمىز كېرەك. كۆمۈر جۇڭگودىكى بۇلغىنىشنىڭ مۇھىم سەۋەبى، شۇڭا كۆمۈرنىڭ كۆيۈشىنى ئازايتىش ياكى پۈتۈن مەملىكەت مىقياسىدا تەبىئىي گاز بىلەن قاپلىنىشنى ئىشقا ئاشۇرۇش كېرەك، كۆمۈرنىڭ بۇلغىنىشى خىمىيەلىك ئېلېمېنتلارنىڭ كۆپ بولغانلىقىدىن بولىدۇ. بىز ھازىر بىر يىلدا 5 مىليارد توننا كۆمۈر قازماقچى بولساق، ئەمەلىيەتتە 3 مىليارد 800 مىليون توننا كۆمۈر قازدۇق، 1 مىليارد 200 مىليون توننا كۆمۈرنى قازمايمىز، ئەگەر 1 مىليارد توننا كۆمۈرنى ئارتۇق قازساق، بۇ 1 مىليارد توننا كۆمۈرنى خىمىيە سانائىتى خام ئەشياسىغا ئايلاندۇرساق، ئۇنداقتا ھەر 4 توننا كۆمۈرنى 1 توننا نېفىتقا ئايلاندۇرغىلى بولىدۇ، بۇ 200 مىليون توننا نېفىتقا باراۋەر كېلىدۇ. ئەمما كۆمۈرنىڭ بىر توننىسى بېنزىنغا ئايلانغان ھامان ھەر توننىسى 600-7000 يۈەن بولىدۇ، كۆمۈرنىڭ بىر توننىسى پروپىلېن، ئېتىلېنغا ئايلانغان بولىدۇ. نىڭشىيا بۇ ئىشنى ناھايىتى ياخشى قىلدى، جۇڭگودا ئېنېرگىيە بار، بىز بۇ جەھەتتە «قوش ئايلىنىش»نى يولغا قويىمىز، خەلقئارا ئايلىنىشنى ھەرگىز چەتكە قاقمايمىز. لېكىن، شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، جۇڭگو ئۇنىۋېرسال ئېنېرگىيەسىنىڭ %50 تىن كۆپرەكىنى سىرتقا يۈزلەندۈرۈش، نېفىت، تەبىئىي گازنىڭ %70 نى سىرتقا يۈزلەندۈرۈش، يەنە 10 نۇقتا، %60 نى سىرتقا يۈزلەندۈرۈش ئىنتايىن مۇھىم.

ئۈچىنچى، «ئىچكى دەۋرىيلىك»تە، قۇياش ئېنېرگىيەسى، شامال ئېنېرگىيەسىنى غەربىي رايوننى كەڭ ئېچىش داۋامىدا ئىشقا ئاشۇرۇشىمىز كېرەك. غەربىي رايوننى كەڭ ئېچىش گەنسۇدىكى 200 مىڭ كۇۋادىرات كىلومېتىر كېلىدىغان چۆللۈكتىن ئىبارەت. بۇ جايلارنىڭ 10 مىڭ كېلومىتىرغا فوتو ئېلىكتىر، شامال ئېلىكتىر ئىستانسىلىرىنى ياتقۇزۇپ، سېستىما قۇرۇلۇشى، يۇقىرى پەن-تېخنىكا ئارقىلىق بۇ سېستىمىنى قۇرۇپ، ئاندىن ئولتىرا يۇقىرى بېسىم ئارقىلىق بۇ توكنى مەملىكەتنىڭ ھەر قايسى جايلىرىغا يەتكۈزۈپ، ئايلانما ئىگىلىكنى كاربونسىز ئېنىرگىيە بىلەن تەرەققىي قىلدۇرۇش ئىنتايىن مۇھىم ئىش.

تۆتىنچى، ئېنېرگىيە سودىسى جەھەتتە، شاڭخەينى جۇڭگونىڭ نېفىت، تەبىئىي گاز ئېنېرگىيە سودا مەركىزىگە ئايلاندۇرۇش كېرەك، مەيلى نەق مال ياكى زاكاز مال بولسۇن، ھەممىسى دۇنيانىڭ مەركىزىگە ئايلىنىشى كېرەك. مەيلى نېفىت ياكى بېنزىن، تەييار ماي قاتارلىق ھەر خىل ماي مەھسۇلاتلىرى سودىسى بولسۇن، شاڭخەي خەلقئارا ۋە دۆلەت ئىچىدىكى سودا مەركىزىگە ئايلىنىشى كېرەك.

جۇڭگونىڭ نوپۇسى ناھايىتى كۆپ، دۇنيادىكى ئەڭ چوڭ سانائەت ۋە غايەت زور ئېنېرگىيە ئېھتىياجى بولغاچقا، بىزنىڭ دۇنيادا تەسىر كۈچكە ئىگە مەركەزگە ئايلىنىشىمىز ھەقلىق. ھازىر ئامېرىكىدا ئىككىسى، ياۋروپادا ئىككىسى (لوندون بىلەن فرانكفورت) بار، بىز ياۋروپادىن ياكى ئامېرىكىدىن ئېشىپ كېتىدىغانلىقىنى دېمەيمىز، ئەگەر دۇنيادا زاكاز مال، نەق مال قاتارلىق بەشىنچى ئېنېرگىيە بىرژىسى بار بولسا، دۆلەت ئىچى ۋە خەلقئارادا «قوش ئايلىنىدىغان» بىرژا شاڭخەيدىن باشقا نەرسە ئەمەس. لېكىن بىز ھازىر بەك ئەپسۇسلاندۇق. 12 يىل ئىلگىرى سىنگاپوردا قۇرۇلغان ھازىر دۇنيا بويىچە 5-چوڭ ئېنېرگىيە سودا ئورنى بولۇپ قالدى، 4 مىليون ئادەم بار، ئالىقانچىلىك يەر بولسىمۇ، لېكىن ھەل قىلغۇچ رول ئوينايدۇ، بىز بۇ ئىشنى شاڭخەي پۇل مۇئامىلە مەركىزى قۇرۇشنىڭ ئىستراتېگىيەلىك نىشانى قىلىپ، قايتىدىن باش كۆتۈرۈشىمىز كېرەك.

بەشىنچى، نىڭبونى نېفىت، تەبىئىي گازنىڭ ئاسىيادىكى ئەڭ مۇھىم مال تاپشۇرۇش مەركىزى قىلىپ قۇرۇپ چىقىش كېرەك. ئامېرىكىدىكى نيۇيورك، خيۇستون قاتارلىقلار ناھايىتى مۇھىم ھېسابنى ئۈزۈش ئورنى بولۇپ، نىڭبونى شاڭخەي بىلەن ماسلاشتۇرساق بولىدۇ، ئۇنىڭ سودا ئورنىنىڭ مەركىزىي بولۇشى ناتايىن، لېكىن ھېسابنى ئۈزگىلى بولىدىغان مەركىزىي ئورۇن بولالايدۇ. نىڭبو دۇنيا بويىچە ئالدىنقى قاتاردا تۇرىدىغان يېڭى تىپتىكى خەلقئارا ئېنېرگىيە سودا مەركىزى بولۇشنى قولغا كەلتۈرىدىغانلىقىنى ئېيتتى، لېكىن سودا مەركىزى بولۇش ئۇياقتا تۇرسۇن، بەلكى ھېسابنى ئۈزىدىغان جايغا ئايلاندى. نىڭبو «بىر تۈگۈن»، «ئۈچ مەركەز» ھېسابلىنىدىغان جايغا ئايلىنىدۇ. «تۈگۈن» دېگىنىمىز، خەلقئارا ئېنېرگىيەنى تارقاقلاشتۇرۇپ توشۇش تۈگۈنى بولۇپ، پىرىستان، سۇ يولى، LNG قۇرۇقلۇققا چىقىش مەركىزى، باجدىن خالىي ئامبار ۋە ھېساب ئۈزۈش بازىسى، سۇ تىرانسپورتى ۋە دېڭىز ئىشلىرى مۇلازىمەت بازىسى، باجدىن خالىي مۇلازىمەتنى پىششىقلاپ ئىشلەش مەركىزى قاتارلىقلارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ؛ «ئۈچ مەركەز» نۇقتىلىق ھالدا خەلقئارا ئېنېرگىيە تەمىنلەش زەنجىرى مەركىزى، پۇل مۇئامىلە ۋە قانۇن مۇلازىمەت مەركىزى، يۇقىرى دەرىجىلىك ئاقىللار ئامبىرى مۇلازىمەت مەركىزىنى كۆرسىتىدۇ. بۇ ھېسابنى ئۈزىدىغان جاينىڭ ئورنى ناھايىتى توغرا، ئۈچ مەركەزمۇ خاتا ئەمەس. شاڭخەي ئەگەر ئېنېرگىيە تۈگۈنى بولسا، ئېنېرگىيە بازىرى دۇنيا بويىچە بەشىنچى چوڭ ياكى ئاسىيادىكى ئەڭ مۇھىم ئېنېرگىيە مەركىزىگە ئايلانسا، ئۇنداقتا نىڭبو ئېيتقان «ئۈچ مەركەز» ئۇقۇمىدىكى ئىختىساسلىقلار، بايلىق تەقسىملەش، قانۇن، پۇل مۇئامىلە مۇلازىمىتى قاتارلىقلارنى ئىشقا ئاشۇرغىلى بولىدۇ، ئەلۋەتتە شاڭخەيمۇ مۇشۇ ئۈچ مەركەزدۇر.

ئالتىنچى، بىز ھازىر يەنە دۇنيا ئىقتىسادى كاساتلاشقان ئەھۋال ئاستىدىكى بازار قۇرۇلمىسىدىن پايدىلىنىشىمىز كېرەك. دۇنيا ئىقتىسادى كاساتلاشقاچقا، بالتىق دېڭىزى كۆرسەتكۈچى 10 مىڭ نۇقتىدىن ھازىر 700 نەچچە نۇقتىغا چۈشۈپ قالدى، يەنى %90 تىن كۆپرەكى چۈشۈپ كەتتى، شۇڭا مىليونلىغان چوڭ پاراخوتلاردا توشۇيدىغان مال قالمىدى. ھازىر ئەگەر 100~200 مىڭ توننالىق پاراخوتتىن 50~100 نى ناھايىتى ئەرزان توپلىساق، ئۇنى دېڭىزدىكى تەبىئىي چوڭ ئامبار قىلىشقا بولىدۇ. ھەر يىلى يازدا كۆپچىلىكنىڭ ئېنېرگىيە ئىشلىتىشى ناھايىتى ئەرزان، بۇ ۋاقىتتا كۆچمە مەبلەغ بىلەن 50~100 دانە پوچتا پاراخوتىنى لىق توشقۇزساق، 50 دانە پوچتا پاراخوتىنى 100 مىڭ توننىلىق، يەنى 5 مىليون توننىلىق، 200 مىڭ توننىلىق، يەنى 10 مىليون توننىلىق قىلىپ قاچىلىساق بولىدۇ، يىغىپ ئېيتقاندا، 500 توننىدىن 1000 توننىغىچە قاچىلانسا، قاچىلىغاندىن كېيىن دېڭىزدا لەيلەپ يۈرىدۇ، بۇمۇ ناھايىتى بىخەتەر. كۈزلۈك ۋە قىشلىق ئىشلىتىشنىڭ يۇقىرى پەللىسىگە كەلگەندە، 100 دوللاردىن ئېشىپ كېتىش ئۇياقتا تۇرسۇن، ئاز دېگەندىمۇ 40~50 دوللارغا چىقىدۇ، مانا بۇ نەق مال سودىسى. ئەگەر مۇشۇنداق زاپاس مال جۇڭگو تېنچ ئوكيان دېڭىز تەۋەسىدە لەيلەپ يۈرۈپ، جۇڭگو ئۈچۈن مۇلازىمەت قىلسا، بۇمۇ ناھايىتى مۇھىم، ئوتتۇرا شەرق ۋە دۇنيا نېفىت سودىگەرلىرى شۇنداقلا دۆلەت ئىلكىدىكى، پۇقراۋى نېفىت سودىگەرلىرىنى يۆتكەپ، تەبىئىي ئىسكىلاتقا ئايلاندۇرالايدۇ.

قىسقىسى، ئېنېرگىيە ۋەزىيىتىدە، بىز «ئىچكى دەۋرىيلىنىش»نى ئاساس قىلىمىز، لېكىن «تاشقى دەۋرىيلىنىش» ئوخشاشلا خەلقئارا سودا، خەلقئارا بازار بىلەن تولۇق بىرلەشكەن بازار، خەلقئارا ئېنېرگىيە، پۇل مۇئامىلىمۇ تولۇق بىرلەشكەن بازار. بۇ ئىشنى ياخشى قىلىش جۇڭگودىكى «<دۆلەت ئىچىدىكى چوڭ ئايلىنىش>نى ئاساسىي گەۋدە قىلىش، <دۆلەت ئىچى ۋە خەلقئارادىن ئىبارەت قوش ئايلىنىش>نى ئۆزئارا ئىلگىرى سۈرۈش»تىكى ئەڭ مۇھىم مەزمۇنلارنىڭ بىرى.

مەنبە: 21-ئەسىر مالىيە ئىقتىسادى

ئىلقۇت تەرجىمىسى

تەۋسىيە كىتاب: شۆ جاۋفېڭ «ئىقتىساد تەپەككۇرى»

ئەگەر مەزكۇر كىتابنىڭ تولۇق مەزمۇنىغا قىزىقسىڭىز تۆۋەندىكى ئىككىلىك كودنى سىكاننېرلاپ مەزكۇر كىتابنىڭ ئۇيغۇرچە ئېلېكىتىرونلۇق نۇسخىسىنى ئوقۇڭ!

ياكى ئاستى سول تەرەپتىكى «阅读原文» دېگەن جاينى بېسىپ كىرىپ ئوقۇڭ!

【声明】内容源于网络

Nepkar

在这里你只能获取对你最有用的。别忘了关注哦！

内容 408

粉丝 0

Nepkar 在这里你只能获取对你最有用的。别忘了关注哦！

总阅读311

粉丝0

内容408