ئاخىرى RCEP ئىمزالاندى، بۇ دەقىقە ئۈچۈن 30 يىل تەييارلىق قىلدۇق

ئاخىرى RCEP ئىمزالاندى، بۇ دەقىقە ئۈچۈن 30 يىل تەييارلىق قىلدۇق

 

1990-يىلى 12-ئاينىڭ 10-كۈنى جۇڭگو زۇڭلىسى لى پېڭ مالايسىيانى زىيارەت قىلدى. 

 بۇ شۇ يىلى جۇڭگونىڭ بىر قاتار دىپلوماتىيە ھەرىكىتىدىكى بىر مۇھىم ھالقا ئىدى. 

 بۇ قېتىمقى زىيارەتتىن ئۈچ ئاي ئىلگىرى، ئامېرىكا زۇڭتۇڭى چوڭ بۇش «قۇملۇق قالقىنى» ھەرىكەت پىلانىغا رەسمىي ئىمزا قويۇپ، پۈتۈن دۇنيادىكى ئامېرىكا ئارمىيەسىنى كەڭ كۆلەمدە ئوتتۇرا شەرققە يۆتكىدى. 

 

ھوقۇق ۋاكۇئۇمدىن بىزار. 

 

بىر مەھەل يېقىن ئۆتكەن ئامېرىكا مۇناسىۋىتىنىڭ ئۈزۈلۈشىگە ئەگىشىپ، جۇڭگو شەرقىي جەنۇبىي ئاسىيا دۆلەتلىرى بىلەن دىپلوماتىك مۇناسىۋەت ئورنىتىپ، دىپلوماتىك مۇناسىۋەتنى ئەسلىگە كەلتۈرۈش ۋە مۇناسىۋەتنى كۈچەيتىشنى پائال ئىلگىرى سۈردى. 

 

ۋارشاۋا شەرتنامىسى ھەربىي گۇرۇھىنىڭ پارچىلىنىشى ۋە ئامېرىكا ئارمىيەسىنىڭ ئىستراتېگىيەسىنىڭ ئوتتۇرا شەرققە بۇرۇلۇشىغا ئەگىشىپ، شەرقىي جەنۇبىي ئاسىيادىكى دۆلەتلەرمۇ قالايمىقانچىلىق ئىچىدە يېڭى رامكا ئىزدەشكە ئۇرۇندى. 

 

شۇنىڭ بىلەن كۆپچىلىك تېزلا بىردەك پىكىرگە كەلدى. 

 

بۇ قېتىم كەچلىك زىياپەتتە، كۆپچىلىك تۇنجى قېتىم شەرقىي ئاسىيا سودا گۇرۇھى قۇرۇش تەسەۋۋۇرىنى ئوتتۇرىغا قويدى.  

ياۋروپا ئورتاق گەۋدىسىنىڭ بىر گەۋدىلىشىشىنىڭ تېزلىشىشىگە ئەگىشىپ، ئاسىيادىكى ھەرقايسى دۆلەتلەرمۇ ئەزا دۆلەتلەر ئارىسىدىكى مەبلەغ سېلىش، سودىنى كۈچەيتىش ئارقىلىق، ئىچكى جەھەتتە ئۆز دۆلىتىنىڭ ئەمەلىي كۈچىنى ئاشۇرۇپ، ئىقتىسادىي ئۈنۈمگە ئېرىشىشنى، تاشقى جەھەتتە بىردەك ھەرىكەتكە كېلىپ، شىمالىي ئامېرىكا سودا رايونى ۋە ياۋروپا ئورتاق گەۋدىسىدىن باشقا، پۈتۈن دۇنيادىكى كۈچلەرنىڭ ئۈچىنچى قۇتۇپىغا ئايلىنىشنى ئۈمىد قىلىشتى. 

 

گەرچە ئەينى چاغدا جۇڭگو ئەڭ ئاجىز مەزگىلدە تۇرۇۋاتقان بولۇپ، چوڭ قۇرۇقلۇقنىڭ ئىقتىسادىي ئومۇمىي مىقدارى ئاران ئىككى تەيۋەن ئۆلكىسىگە تەڭ كەلسىمۇ، لېكىن خەۋپسىزلىك كېڭىشىدىكى بىر ئاۋاز بىلەن ئىنكار قىلىش ھوقۇقىمىز ۋە يادرو قورالىنىڭ كۈچى تارىخ پاتقىقىغا پېتىپ قالغان ھەر قايسى دۆلەتلەرنى ئۆزلىرىنىڭ مۇرادىغا يېتىدىغان، شاپائەت-ئاداۋەتلىرىنى كۈلۈپلا قويىدىغان قىلىپ قويدى. 

 

پەقەت شەخسىي كۈرەشتە تارىخنىڭ تەرەققىياتىنىمۇ ئويلىشىش كېرەك. 

 

1992-يىلى «كالۋا، تۈپ مەسىلە ئىقتىساد» دېگەن بىر جۈملە سۆز شەرقىي ئاسىيا سودا گۇرۇھىنىڭ تەسەۋۋۇرىنى پەيدا بولۇش تۇپرىقىدىن مەھرۇم قىلدى. 

 

سوۋېت ئىتتىپاقىنىڭ تۆمۈر پەردىسىنى ئاخىرلاشتۇرۇپ، پارس قولتۇقى ئۇرۇشىدا غەلىبە قىلغان چوڭ بۇش 1992-يىلى تۈكى يوق بالا كلىنتونغا ئۇتتۇرۇپ قويدى. 

 

كلىنتون ۋەزىپىگە ئولتۇرۇپ ئۇزاق ئۆتمەي، يەتتە دۆلەت گۇرۇھى توكيودىكى باشلىقلار يىغىنىدا، ئۆزىنىڭ يېڭى ئىستراتېگىيەسىنى ئاشكارىلاپ، ئامېرىكىنىڭ تاشقى سىياسىتىنىڭ ئاسىيا-تىنچ ئوكيان رايونىغا يۈزلىنىدىغانلىقىنى جاكارلىدى. 

 

شۇنىڭدىن كېيىن ئۇ «يېڭى تىنچ ئوكيان ئورتاق گەۋدىسى» ئۇقۇمىنى ئوتتۇرىغا قويۇپلا قالماستىن، بەلكى 1993-يىلى ئاسىيا-تىنچ ئوكيان ئىقتىسادىي ھەمكارلىق تەشكىلاتىنى ئۆزگەرتىپ تەشكىللەپ، ئۇنى قۇدرەتلىك رايون رەھبەرلىك تەشكىلاتى قىلىپ قۇرۇپ چىقتى. 

 

بۇ خۇددى ئەنگلىيەنىڭ ياۋروپا ئىتتىپاقىنى قالايمىقانلاشتۇرۇش ئۇسۇلىنىڭ ياۋروپا ئىتتىپاقىغا ئەزا بولۇشنى تاللىغىنىغا ئوخشاش، ئامېرىكىنىڭ شەرقىي ئاسىيا سودا گۇرۇھىنى قالايمىقانلاشتۇرۇش ئۇسۇلىمۇ بۇنىڭغا ئەزا بولۇشنى تاللاپ، كانادا، ئاۋسترالىيە، يېڭى زېللاندىيە قاتارلىق ئىتتىپاقداش دۆلەتلەرنى بۇ تەشكىلاتقا باشلاپ كىرىپ، كونترول قىلىش ھوقۇقىغا ئېرىشكەنگە ئوخشاش ئىش. 

 

بۇ بىر قاتار تەيۋەن بوغۇزى كىرىزىسى رايون ھەمكارلىقىغا تېخىمۇ چوڭ تەسىر كۆرسەتتى. 

 

غەرب كاپىتالىنىڭ زور كۆلەمدە مەبلەغ سېلىشى ۋە ئېقىپ كىرىشى، شۇنداقلا ئامېرىكىنىڭ كۈچلۈك سىياسىي بېسىمى بىلەن شەرقىي ئاسىيا سودا گۇرۇھىنىڭ پىلانى ھالاك بولدى. 

 

بىرلىككە كەلگەن تاقابىل تۇرۇش كەمچىل بولغان شەرقىي ئاسىيادىكى ھەرقايسى دۆلەتلەرمۇ 1997-يىلى ئاچچىق ئاقىۋەتنىڭ تەمىنى تېتىدى، بىر مەيدان ئىقتىسادىي كرىزىس ئۆزئارا ئالماشتۇرۇش مېخانىزمى كەمچىل بولغان شەرقىي ئاسىيادىكى ھەرقايسى دۆلەتلەرنىڭ تېنىنى يارا قىلىۋەتتى. 

 

شۇنىڭ بىلەن 1997-يىلىنىڭ ئاخىرىدا تۇنجى قېتىم شەرقىي جەنۇبىي ئاسىيا ئەللىرى ئىتتىپاقى بىلەن جۇڭگو، ياپونىيە، كورېيە رەھبەرلىرى ئۇچرىشىشىدا ھەر قايسى تەرەپلەرنىڭ كۈچىنىڭ يوشۇرۇن دولقۇنى كۆتۈرۈلۈشكە باشلىدى. 

 

1999-يىلى 11-ئايدا شۇ چاغدىكى گوۋۇيۈەن زۇڭلىسى جۇ رۇڭجى باش ۋەزىر ئوبۇچى كېيزو (Obuchi Keizo)، زۇڭتۇڭ كىم دايجۇڭ بىلەن فىلىپپىندا جۇڭگو-ياپونىيە-كورېيە رەھبەرلىرىنىڭ بىرەسمىي ناشتىلىق يىغىنىغا قاتنىشىپ، ئۈچ تەرەپنىڭ «3+10» رامكىسى ئىچىدىكى ھەمكارلىقىنى باشلىدى. 

 

 تەلەي ھامان تەييارلىقى بارلارغا مەنسۇپ، ياخشى پۇرسەت ناھايىتى تېزلا پەيدا بولدى.  

2000-يىلى، كىچىك بۇش فىلورىدادا ئىشتات باشلىقى بولغان ئىنىسىغا تايىنىپ، گورغا بىر مەيدان قاتتىق زەربە بەردى، شۇنىڭ بىلەن جۇمھۇرىيەتچىلەر پارتىيەسى بىلەن بۇش جەمەتى يەنە بىر قېتىم ھوقۇقنى تارتىۋالدى. 

 

شۇنىڭدىن كېيىن، 2001-يىلى 9-ئايدىكى بىر قېتىملىق ھۇجۇم كىچىك بۇشقا تېخىمۇ بىر باھانە تېپىپ بەردى، زور كۆلەمدىكى ئامېرىكا ئارمىيەسى يەنە بىر قېتىم پۈتۈن يەر شارىدىن ئوتتۇرا شەرققە، يەنى ئىراق ئۇرۇشىدىن ئافغانىستان ئۇرۇشىغا توپلاندى. 

 

تېكساس ۋە فلورىدا نېفىت گۇرۇھىغا تايىنىپ باش كۆتۈرگەن بۇش جەمەتى كاپىتالىزمنىڭ تەرەققىياتى ئۈچۈن ئۆز مەسئۇلىيىتىنى تولۇق ئادا قىلغان بولۇپ، جەڭگە ئاتلانغانلارنىڭ ھەممىسى ئاتا-بالا ئەسكەرلەر ئىدى. 

 

ئامېرىكا بېسىمىنىڭ شەرقىي ئاسىيادىن غەربىي ئاسىياغا يۆتكىلىشىگە ئەگىشىپ، ئۇزۇندىن بۇيان سۈكۈتتە تۇرغان شەرقىي ئاسىيا دۆلەتلىرىمۇ ئىچكى دۇنياسىدىكى پاراكەندىچىلىكنى باسالماي قالدى. 

 

2001-يىلىنىڭ ئاخىرىدا برۇنېيدا زۇڭلى جۇ رۇڭجى ئوتتۇرىغا قويغان «3+10» ئورنى شەرقىي ئاسىيا دۆلەتلىرى ھەمكارلىقىنىڭ ئاساسىي يولى قىلىنىپ، كەڭ كۆلەمدە ئېتىراپ قىلىندى، شەرقىي ئاسىيا سودا گۇرۇھىنىڭ «0+V» نۇسخىسىدىكى «3+10» مېخانىزمى تېز ئىلگىرىلەشكە باشلىدى. 

 

ھەرقايسى دۆلەتلەردىكى مۇتەخەسسىس، ئالىملاردىن تەشكىللەنگەن شەرقىي ئاسىياغا نەزەر سېلىش گۇرۇپپىسى «3+10» ئاساسىدا، ھەمكارلىشىپ شەرقىي ئاسىيا ئورتاق گەۋدىسى قۇرۇشنى ئوتتۇرىغا قويدى، جۇڭگو شەرقىي ئاسىيا ئەركىن سودا رايونىنىڭ مۇمكىنچىلىك تەتقىقاتىنى باشلامچىلىق بىلەن باشلىدى. 

 

جۇڭگو بىلەن شەرقىي جەنۇبىي ئاسىيا ئەللىرى ئىتتىپاقى مۇناسىۋىتىنىڭ تېز سۈرئەتتە ياخشىلىنىشىغا ئەگىشىپ، جۇڭگومۇ ئامېرىكا ۋە ياپونىيەنىڭ ئورنىنى ئېلىپ، شەرقىي جەنۇبىي ئاسىيا ئەللىرى ئىتتىپاقىنىڭ ئەڭ چوڭ سودا ھەمراھىغا ئايلاندى، ھەر يىلىدىكى رەھبەرلەر يىغىنىدا بىز مۇھىم نۇتۇق سۆزلەيمىز، ھەرقايسى دۆلەتلەرمۇ زىچ ئىتتىپاقلىشىدۇ. 

 

بىر قاتار رايون ئىقتىسادىي ھەمكارلىقى تازا ئەۋجىگە چىققان پەيتتە، ئوباما بىردىنلا دۇنياغا كەلدى. 

 

2009-يىلى ئەمدىلا تەختكە چىققان ئوباما سابىق كلىنتوننىڭ ئورنىغا چىقىپ، تىنچ ئوكياندىن ھالقىغان ھەمراھلىق مۇناسىۋىتى كېلىشىمىگە يېتەكچىلىك قىلغان ھەمدە ئارقىدىنلا ئامېرىكىنىڭ ئاسىيا-تىنچ ئوكيان رايونىغا قايتىپ كېلىدىغانلىقىنى جاكارلىغان. 

 

ئەسلىدە بىر گەۋدىلەشكەن شەرقىي جەنۇبىي ئاسىيا ئەللىرى ئىتتىپاقى چاك-چېكىدىن پارچىلىنىشقا باشلىدى، جەنۇبىي دېڭىز مىلتىق دورىسى تۇڭىغا ئايلىنىپ، ھەرقايسى دۆلەتلەرنىڭ كۈچ سىنىشىدىغان ئاساسلىق جەڭ مەيدانىغا ئايلاندى. 

 

شۇنىڭ بىلەن شەرقىي ئاسىيا سودا گۇرۇھىنىڭ V2.0 نۇسخىسى شەرقىي ئاسىيا ئەركىن سودا رايونىنىڭ ئوتىمۇ ئۆچۈپ قالدى. 

 

ئەلۋەتتە، بىز تىرىشىشتىن ۋاز كەچمىدۇق. 

ئۇدا 97 يىل شەرقىي جەنۇبىي ئاسىيا پۇل مۇئامىلە بورىنى ۋە 2007-يىللىق ئىككىلەمچى قەرز كىرىزىسىنى باشتىن كەچۈرگەن شەرقىي جەنۇبىي ئاسىيا دۆلەتلىرىمۇ جۇڭگونى بىر تۇتاش تەرەققىي قىلدۇرۇش كېرەكلىكىنى چۈشەندى. 

 

ئەمما، ئۇدا توختىتىۋېتىلگەندە، ئامېرىكا جاھانگىرلىكىنىڭ «يالاقچى»سى ياپونىيەنىڭ يېڭى لايىھەسىنى تاللاپ، «3+10» ئاساسىدا كېڭەيتىپ، ئاۋسترالىيە، يېڭى زېللاندىيە ۋە ھىندىستانغا كىرگۈزۈپ، «6+10»نى شەكىللەندۈرۈشكە مەجبۇر بولدى. 

 

2012-يىل 11-ئاينىڭ 20-كۈنى كامبودژادا ئۆتكۈزۈلگەن شەرقىي ئاسىيا دۆلەتلىرى رەھبەرلىرىنىڭ بىر قاتار يىغىنلىرى مەزگىلىدە، «<رايونلۇق ئومۇميۈزلۈك ئىقتىسادىي ھەمراھلىق مۇناسىۋىتى كېلىشىمى > سۆھبىتىنى باشلاش بىرلەشمە باياناتى»نى بىرلىكتە ئېلان قىلدى. 

 

مانا بۇ V3.0 نۇسخىدىكى RCEP (رايون ئومۇميۈزلۈك ئىقتىسادىي ھەمراھلىق مۇناسىۋىتى كېلىشىمى). 

 

RCEP نىڭ قىيىنلىق دەرىجىسى تارىختا مىسلى كۆرۈلمىگەن، بىر تەرەپتىن ئامېرىكا بىلەن ياپونىيە APEC ۋە ھىندىستان، يېڭى زېلاندىيە، ئاۋسترالىيەنىڭ RCEP غا قۇم ئارىلاشتۇرۇشىغا، يەنە بىر تەرەپتىن ئامېرىكا بىلەن ياپونىيە TPP ئارقىلىق ۋېيتنام، برۇنېي، مالايسىيانى تارتىپ تام كولىشىغا دۇچ كېلىدۇ. 

 

ھەتتا ئوباما ھەر قېتىملىق شەرقىي جەنۇبىي ئاسىيا ئەللىرى ئىتتىپاقى باشلىقلار يىغىنىدا ئۆزى قول سېلىپ ئىشلەشكە تىرىشىدۇ، بۇ خىل تەھدىت كۈچى ئاستىدا، ھېچقانداق ئۇششاق ھەرىكەت قىلغىلى بولمايدۇ. 

 

دياۋيۈ ئارىلىدىن جەنۇبىي دېڭىزغىچە، بىر قاتار توقۇنۇشلار ھەرقايسى تەرەپلەرنىڭ مۇناسىۋىتىنى ئون نەچچە يىلدىن بۇيانقى ئەڭ تۆۋەن چەككە چۈشۈرۈپ قويدى. 

 

بىراق، بەختكە يارىشا «ئاسماندىن چۈشكەن ئۇلۇغ زات» تىرامپ تەختكە چىقتى. 

 

ئوباما مەزگىلىدىكى ئاسىيا-تىنچ ئوكيان رايونىغا قايتىشتىن ئۈزۈل-كېسىل ۋاز كەچتى، ئامېرىكىمۇ TPP دىن چېكىنىپ چىقتى، ترامپ شەرقىي جەنۇبىي ئاسىيا ئەللىرى ئىتتىپاقى باشلىقلار يىغىنىغا ئۆزى قاتناشمايلا قالماستىن، تۆت يىلدىن بۇيان ھەتتا ئەۋەتكەن ۋەكىللەرمۇ يىلدىن يىلغا دەرىجىسى تۆۋەنلەپ باردى. 

 

ئامېرىكا تەرەپنىڭ بېسىمىنىڭ تۇيۇقسىز ئازىيىشىغا ئەگىشىپ، شەرقىي ئاسىيادىكى ھەرقايسى دۆلەتلەر ئوتتۇرىسىدىكى مۇناسىۋەت تېز سۈرئەتتە ياخشىلىنىپلا قالماي، RCEP نىڭ ئىلگىرىلىشىمۇ يىلدا بىر چوڭ بالداقتىن ئۆرلىدى. 

 

بۇ چاغدا ئامېرىكا شەرقىي ئاسىيانىڭ كۈچىنى توسۇشقا ئۇرۇنۇپ، ئانگلوساكسوننىڭ ئاتا-بوۋىلىرىدىن مىراس قالغان «پوق ئىلەشتۈرۈش» ماھارىتىنى تاللاپ، ھىندىستان-تىنچ ئوكيان ئىستراتېگىيەسىنى تۈزۈپ چىقىپ، ئازراق نەپ بېرىپ، ھىندىستاننى باش بولۇپ ئاسىيانى قالايمىقان قىلىشقا بۇيرۇدى.  

 

گەرچە ھىندىستان ئۈمىدىنى يەردە قويماي، بىر قېتىملىق تالاش-تارتىش ئاستىدا، ئەڭ ئاخىرقى سۆھبەتنى 2018-يىلى پىلان بويىچە ئاخىرلاشتۇرالمىغان بولسىمۇ. لېكىن، 2019-يىلىغا كەلگەندە، ھىندىستاندىكى ئۈچىنچى ئاكا ئاخىر قەتئىي نىيەتكە كېلىپ، سۆھبەتتىن چېكىنىپ چىقىدىغانلىقىنى جاكارلىدى. 

 

ئەنگلىيەلىك بوۋاينىڭ «پوق قوچۇش» تايىقىنىڭ چېكىنىپ چىقىشى بىلەن شەرقىي جەنۇبىي ئاسىيا ئەللىرى ئىتتىپاقى بىلەن جۇڭگو خۇشاللىققا چۆمدى، لېكىن كۆرۈنۈشتە يەنىلا تۇتۇپ قېلىشقا مەجبۇر بولدى. 

 

ئەمما، ئامېرىكا تەبىئىي ھالدا بۇنداق ئۆز مەيلىگە قويۇۋەتمىدى، 2019-يىلىنىڭ ئاخىرىدىكى شەرقىي جەنۇبىي ئاسىيا ئەللىرى ئىتتىپاقى باشلىقلار يىغىنىدا بولتوننىڭ دۆلەت بىخەتەرلىك ئىشلىرى ياردەمچىسى ئوبلېيىن جۇڭگو بىلەن شەرقىي جەنۇبىي ئاسىيا ئەللىرى ئىتتىپاقىنىڭ مۇناسىۋىتىگە ھەدەپ بۆلگۈنچىلىك سالدى، ئامېرىكىنىڭ ئىقتىسادىي ئىشلارغا مەسئۇل مۇئاۋىن دۆلەت ئىشلىرى كاتىپى كراچ، ياپونىيە-كورېيە ئىشلىرىغا مەسئۇل ياردەمچى دۆلەت ئىشلىرى كاتىپى مارك ناپپېر ياپونىيە-كورېيەگە مەركەزلىك ھالدا بېسىم ئىشلەتتى. 

 

بۇ خىل بېسىم ئاستىدا، ياپونىيە مالېيۇنىڭ بىلدۈرۈشىچە، ھىندىستاننىڭ سۆھبەتكە قاتنىشىدىغان RCEP يوق، ئۆزى ئاچلىقتىن ئۆلۈپ كەتسىمۇ قاتناشمايدىكەن. 

 

ئەسلىدە پەردە ئارقىسىدا تۇرۇپ پايدا ئالىدىغان ياپونىيە ئامالسىز ئۆكتەملىك قىلىپ، RCEP سۆھبىتىنى يەنە بىر قېتىم قاتمال ھالەتكە چۈشۈرۈپ قويدى. 

 

بەختكە يارىشا، دۆلەت ئىچىدىكى غايەت زور بېسىمغا ئۇچرىغان مودى ئابې شىنزونىڭ ئىككى كىشىلىك ئەلنەغمە ئوينىشىغا ماسلاشماي، بۇ يىل يىل ئىچىدە RCEP سۆھبىتىدىن پۈتۈنلەي چېكىنىپ چىققانلىقىنى بىلدۈردى. 

 

شۇنىڭ بىلەن ياپونىيەدە داۋاملىق ئارقىغا سوزۇش كېسىلى پەيدا بولۇشنىڭ باھانىسى قالمىدى، بىردىنبىر ئۈمىد قىلىدىغىنى ئامېرىكىلىق دادىسىنىڭ ئۆزى ئوتتۇرىغا چىقىشى ئىدى. 

 

لېكىن، بۇ يىل 11-ئايدا ئامېرىكا چوڭ سايلىمى ئۆزىنى ئۆزى پۈتۈنلەي ۋەيران قىلىۋەتتى، پۈتكۈل ئاق ساراي پالەچ ھالەتكە چۈشۈپ قالدى، ھېچكىمنىڭ بۇ ئىشقا ئارىلاشقۇسى يوق ئىدى. 

 

شۇنىڭ بىلەن RCEP ئەڭ ئاخىرقى توسالغۇسى بولغان ياپونىيە، دۆلەت ئىچىدىكى خارابىلىككە ئايلانغان ئىقتىسادنى كۆرۈپ، كېلەر يىلى يەنە ئولىمپىك تەنھەرىكەت يىغىنى ئۈستىدە ئويلىنىشقا مەجبۇر بولدى.

 

بىزگە نىسبەتەن ئېيتقاندا، RCEP پەقەت بىر باشلىنىش. 

 

ياپونىيە يېتەكچىلىك ھوقۇقىنى قولغا كەلتۈرۈش ئۈچۈن، RCEP نى چەكلەيدىغان جۇڭگو-ياپونىيە-كورېيە FTA سۆھبىتىنى مۇقەررەر تېزلىتىدۇ، جۇڭگونىڭ دۇنيادىكى ئەڭ چوڭ ئەركىن سودا رايونى بولغان ياۋروپا ئىتتىپاقىغا ئەزا بولۇشى جۇڭگو-ياۋروپا مەبلەغ سېلىش كېلىشىمىنى ئىلگىرى سۈرۈشنىلا تېزلىتىدۇ، ئەنگلىيەمۇ ياۋروپا ئىتتىپاقى بىلەن بولغان سۆھبەتنىڭ فىشكىسىنى ئاشۇرۇش ئۈچۈن، ئامال قىلىپ جۇڭگو-ئەنگلىيە ئەركىن سودا كېلىشىمىنى ئالدىغا سۈرۈشى مۇمكىن... 

 

ھەتتا RCEP تەرىپىدىن نەزەردىن ساقىت قىلىنغان تەيۋەن ئۆلكىسىمۇ كەسىپ زەنجىرى نۇقتىسىدىن چوڭ قۇرۇقلۇق بىلەن بولغان مۇناسىۋەتنى قايتىدىن ئويلىنىشقا مەجبۇر بولىدۇ. 

 

بۇ ھالقا-ھالقىلىرىغا چېتىلىدىغان سۆھبەتلەر تېز سۈرئەتتە ئىلگىرى سۈرۈلىدۇ، ئامېرىكىنىڭ يېڭىدىن تەيىنلەنگەن زۇڭتۇڭى كېلەر يىلى 1-ئايدا ۋەزىپىگە ئولتۇرغاندا، نۇرغۇن تەييار دەم ياتقان گۈرۈچ مىفەن بولىدۇ، ھەرقايسى تەرەپلەر بەلگىلەنگەن تەرتىپ بويىچە ئالغا ئىلگىرىلەشكە مەجبۇر بولىدۇ. 

 

دەسلەپكى مەقسەتنى ئۇنتۇماسلىق دېگەن نېمە؟ ئىستراتېگىيەلىك ئىرادە دېگەن نېمە؟ 

 

1990-يىلىدىن باشلاپ، بىز 30 يىل ۋاقىت سەرپ قىلىپ، تۆت زۇڭلىنىڭ بىر كالتەك بىلەن كۈچ ئۇلاپ يەتكۈزۈشى ئارقىلىق، بەش نەپەر ئامېرىكا زۇڭتۇڭىنى بېسىپ ئۆتتۇق. 

قايتا-قايتا ھوقۇق ئالمىشىش يوچۇقى ئىچىدە، قايتا-قايتا قاتتىق بوران-چاپقۇننىڭ زەربىسىدە، بىز بىر قەدەم-بىر قەدەمدىن ئالغا ئىلگىرىلەپ، ئەڭ ئاخىرقى كۆزنەك مەزگىلى تاقىلىشتىن ئىلگىرىكى ئاشۇ دەقىقىدە، نەچچە ئەۋلاد كىشى ئورتاق تۈزگەن ئۇلۇغۋار پىلاننى تاماملىدۇق. 

 

مانا بۇ ئىستراتېگىيەلىك مۇقىم كۈچ، مانا بۇ دەسلەپكى مەقسەتنى ئۇنتۇماسلىق.

مەنبە: جېڭشىتاڭ سالونى

ئىلقۇت تەرجىمىسى

تەۋسىيە كىتاب: شۆ جاۋفېڭ «ئىقتىساد تەپەككۇرى»

ئەگەر مەزكۇر كىتابنىڭ تولۇق مەزمۇنىغا قىزىقسىڭىز تۆۋەندىكى ئىككىلىك كودنى سىكاننېرلاپ مەزكۇر كىتابنىڭ ئۇيغۇرچە ئېلېكىتىرونلۇق نۇسخىسىنى ئوقۇڭ!

ياكى ئاستى سول تەرەپتىكى «阅读原文» دېگەن جاينى بېسىپ ئوقۇڭ!