大数跨境

تىيانشان تىفى « قۇتقۇزۇش سگنالى»چالدى:تەكلىماننى سۇبىسىپ كەتتى؟

تىيانشان تىفى « قۇتقۇزۇش سگنالى»چالدى:تەكلىماننى سۇبىسىپ كەتتى؟ EMINBIZ
2021-10-16
2


2020-يىلىدىكى تاجىسىمان ئۆپكە ۋىروسىنىڭ پاراكەندىسىدە قالايمىقان بولىشىمىزغا ئەمدى 2021-يىلىدىكى پىشغىرىم ئىسسق ، تەيفىڭ بورۇنى ، قاتتىق يامغۇرلارنىڭ كىلىشى بىلەن ناچار ھاۋا تۇرمۇشىمىزغا ئىغر تەسىرلەرنى ئىلىپ كەلدى.

خىنەندىكى يامغۇر ئاپىتىدن كىيىن بولسا شەنشىدىكى كەلكۈن ئاپىتى ھەممىمىزنى قاتتىق قايغۇرتتى، يىللار بارا-بارا ھاۋانىڭ تەسىرگە ئۇچراپ ناچار ھاۋا تۇرمۇشىمىزغا تەسر كۆرسىىتشكە باشلىدى.

بەلكىم نۇرغۇن دوستلار بۇيىل  بۇيىل يازدىكى قۇملۇققا كەلكۈن كەلگىنىنى بىلىشى مۇمكىن . 

【تىيانشان تىفى  چالغان قۇتقۇزۇش سىگنالى !!!】

「1」

قۇملۇققا سۇ كەلگىنىنى ئاڭلىغانمۇ سىز؟شۇنداق ، بۇيىل بىز قوملۇققا كەلكۈن كەلگەن ئاپەتتىن قاتتىق چۈچۈدۇق . 

بۇ زادى قانداق ئىش؟

بۇئىشنى 7-ئاينىڭ ئاخىردىن باشلاپ سۆزلەشكە تۇغرا كىلىدۇ7-ئاينىڭ ئاخىرلىرىدا دۆلىتىمىزنىڭ شىنجاڭ ئاپتۇنۇم رايونىدىكى تەكلىماكان قوملۇقىدىكى جوڭگۇ شىخوا نىفىتلىقى قاتتىق يامغۇر تەسرىكەدە 300كۋادرات كىلومىتردىن ئارتۇق يەر كەلكۈندە قالدى.

بۇنىڭ بىلەن نۇرغۇن تورداشلار بەلكىم بۇ قىتىملىق كەلكۈننىڭ كىلىشىنى ياخشىلىق دەپ قاراشتى . 

بۇ زادى نىمە ئۈچۈن؟

شۇنى بىلىشمىز كىرەككى يامغۇرنىڭ كۆپىيىشى بىلەن قۇملۇق يشىللىققا ئايلىنىشى ھەم  كىچىك كۈلچەكلەر پەيدا بولىشى مۇمكىن ، بۇنىڭ دۆلىتىمىزنىڭ يەر تەرەققىياتىغا  كۆپ ياخشى تەرەپلىرى بار.

ئەڭ ئالدى بىلەن تەكلىماكان قۇملۇقى دۆلىتىمىزدىكى ئەڭ چوڭ قۇملۇقلارنىڭ بىرى بولۇپ دۇنيادىكى ئىككىنچى چوڭ يۈتكىلىشچان قۇملۇق بولۇپ ھېسابلىنىدۇ. ئۇمۇمى قۈلۈمى 330مىڭ كۋادرات كىلومىتىدىن ئاشىدۇ، بۇنىڭ چوڭلۇقى 3جياڭسۇ ئۆلكىسى بىلەن باراۋەر.

بۇ جايدا نۇرغۇنلىغان كىشلەر ياشايدۇ. 

ئەگەر بۇ قۇملۇق  يشىىللاشتۇرۇلسا ئۇنداقتا دۆلىتىمىزدىكى ئەڭ چوڭ قۇرۇقلۇققا ئايلىندۇ. 

تارىم دەرياسى 

ھەممىدىن مۇھىم بولغىنى تارىم بويىلىرىدا يامغۇرنىڭ كۆپلەپ يىغىشى بىلەن تارىم ئويمانلىقىدا نۇرغۇن سۇ كۈلچەكلىرى ئويمانلىقلار پەيدا بولماقتا.

بىراق تارىم ئويمانلىقىنىڭ بىراق كۆكەرتىش مۇمكىنمۇ؟

بىلىشمىز كىرەك تەكلىماكان قۇملۇقىنىڭ بىراقلا يىشىللىشى قانداقتۇر بىرنەچچە قىتىملىق كەلكۈن ئاپىتى بىلەن ياكى يامغۇر بىلەنلا ھەل بولىدىغان ئىش ئەمەس.

ئۇنىڭ قۇملۇق دەرىجىسى دۇنيادا كەمدىن - كەم ئۇچرايدىغان بولۇپ تەكلىماكاننىڭ ئەزەلدىن «بارسا چىققىلى بولمايدىغان جاي »دىگەن نامى بار، بۇ دىگەنلىك تەكلىماكاندىن چىقىش «ئۆلۈم دىڭىزىدىن چىقىش  »دىگەنلىك . 

مۇشۇنداق بىر «ئۆلۈم دىڭىزى»باشلىنشىدىلا چەكلەنگەن رايون بولمىغىنى بىلەن بىراق ھاۋا كىلىماتى ئىنتايىن ناچار قۇملۇققا ئايلانغان.تەكلىماكان قۇملۇقى تارىم ئويمانلىقىنىڭ ئەڭ چوڭ بىرقىسمى بولۇپ دېڭىزدىن بەكلا يىراق ، ئەتراپى تەڭرىتىغى ، كوئىنلۇن تېغى قاتارلىق تاغ تىزىلمىلىرى بىلەن ئورالغان. 





بۇخىل ئالاھىدە جوغراپىيەلىك ئالاھىدىلىكى بىلەن كىشىنى ھەيران قالدۇرىدۇ.

دېڭىز ھاۋاسىنىڭ كىرەلمەسلىكى بىلەن بۇ جايدا قۇرغاقچىلىق كۆرۈلۈپ يىللىق يامغۇر يغىىش قىتىم سانى نەچچە قىتىمغىمۇ يەتمىگەن ھەتتاكى ئەڭ قىيىن بولغىنى شامال تەسىرىدە نۇرغۇنلىغان ئۆسۈملۈكلەر يىلتىزىدىن قۇمۇرلۇپ كىتىدۇ.

60يىلغا يىقىن دەرەخ تىكىپ كۆكەرتىش خىزمىتى ئىشلىنىپ بۇنىڭ بىلەن ئاز بولمىغان نەتىجىلەر بارلىققا كەلدى . 

بىراق ياغقان يامغۇرلارنىڭ تىزلا ئىسسق ھاۋانىڭ تەسىرىگە ئۇچرىشى بىلەن ئىغىر دەرىجىدە قۇرغاقچىلىق يۈز بىرىش سۇ كەمچىل بولۇش ھازىرقى ئەڭ قىيىن مەسىلىگە ئايلاندى.

قۇرغاق قۇم مۇھىتىغا قانداق بولۇپ كەلكۈن كەلدى؟

بۇنىڭغا مۇتەخەسسلەر تىيانشان تىفىنىڭ  تەسىرىگە ئۇچرىغانلىقىنى بىلدۈرىدۇ.

「2」

تىيانشان تىفى قارمۇز سۈيى شىنجاڭدكى ئەڭ چوڭ سۇ كىلىش مەنبەسى .

ئۇنىڭ «شىنجاڭنىڭ سۇ مۇنارى »دىگەن چىرايلىق نامى بار بولۇپ ئىكىلوگىيەلىك مۇھىتنى تەڭپۇڭلاشتۇرۇشتا مۇھىم رولى بار.


سانلىق مەلۇماتلارغا قارىغاندا،تىيانشان تغدكى سۇلا پۈتۈن شىنجاڭنىڭ 52% پىرسەنتىنى ئىگەلەيدۇ.

مۇشۇنداق چوڭ سۇ ئەتراپتىكى 9 شەھەرنى ھەم 1مىليۇن 300مىڭدىن ئارتوق ھەرمىللەت خەلىقىنى سۇ بىلەن تەمىنلەيدۇ.ئۇنىڭ تەسىرىدە ھايات كەچۈرۋاتقان ھەرخىل ياۋايى ھايۋانلار 3000خىلدىن ئاشدۇ، ئاز ئۇچرايدىغان ئۆسۈملۈك سانى 500خىلدىن ئاشىدۇ.قۇغدىلىدىغان ياۋاي ھايۋانلارمۇ ئۇنىڭ ئىچىدە. 

كۆركەم تيانشان ، گۈزەل تاغلىرى ، مۇنبەت يىشىللىققا تولغان تاغلىرى بىلەن كۆركەم مەنزىرىنى شەكىلەندۈرگەن. 
「3」
مۇشۇنداق مۇھىم بولغان تىيانشان مانا ئەمدى قۇتقۇزۇش سىگنالىنى بەردى.ئۇنىڭ شىنجاڭغا بولغان مۇھىم قىممىتى يالغۇز بولا ئەمەس. 2013-يىلى ئۇ دۇنيا تەبىئىي قوغدىلىدىغان يادىكارلىقلار قاتارىغا كىرگۈزۈلگەن
ئەڭ ئاۋۋال بىرلىكتە بۇ فىلىمنى كۆرۈپ چىقايلى :

.نەچچە يىللاردىن بىرى مۇھىتنىڭ ئۆزگىرىشى بىلەن تىمپىراتۇرىنىڭ ئۆرلىشى بىلەن تىيانشان باغرىدىكى قارلار ئىېرىشقا باشلاپ  سۇ بولۇپ ئىقىپ دەريا كۆل سۈيىنىڭ كۆلىمىنى ئاشۇرۋەتتى،تىيانشاندىكى مۇزلارنىڭ ئىرىشى تىزلىشىپ قارلارمىقتارى ئىششقا باشلىدى. تىيانشاندىكى قارمۇزلارنىڭ ئىېرىشنىڭ تىزلىششى تىيانشان ئاستىدىكى كۆلنىڭ ئىقشىنىڭ تۇراقسىزلىقىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىپ قار بىلەن بىرلىشىپ كەتسە تاغدىكى كەلكۈن قاتارلىق ئاپەتلەرنىڭ كۆپىيىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىردۇ.
ئەگەر بۇنداق بولىۋەرسە «ئۈرۈمچىدىكى »ئانا دەريا مەنبەسى 50،60يىل ئىچىدە تىيانشان باغرىدىن يوقاپ كىتىشى مۇمكىن ، 2014-يىلىدكى بىر خەۋەردە ھەر5-9يىلغىچە تىيانشان باغرىدىكى مۇزلارنىڭ ئېرىىشنىڭ يۇقىرى پەللىسى دىيىلگەن بولۇپ بىر ئايدا 1مىتىردىن مۇز ئېرىپ بىر يىلدا 4مىتىردىن 8مىتىرغىچە مۇز ئېرىپ تۆۋەنلەپ كەتكەن ، ھازىرغىچە قارمۇزلارنىڭ كۆلىمى 20%كۆپ ئېرىپ تۈگىگەن بولۇپ قارمۇزلارنىڭ ئېرىشى بىلەن قېلىنلىقى 40 مىتىردىن ئارتۇق تۆۋەنلەپ كەتكەن .
「4」
تىيانشان قار-مۇزلىرى يوقاپ كەتسە قانداق زىيان كىلىپ چىقىدۇ؟
قارمۇزلار مۇشۇنداق ئېىرۋىدىغان بولسا ھەرمىنۇت سىكۇنتىغا تىيانشاندىكى  قار- مۇزلاردىن مەڭگۈلۈك خۇشلىششمىز مۇمكىن ،بەلكىم نەچچە يىللاردىن كىيىن بىز مەڭگۈ تىيانشاندىكى ئاپئاق قار- مۇزلارنى كۆرەلمەسلىكىمىز مۇمكىن .
يەنە نەچچە يىللاردىن كېيىن بەلكىم قار- مۇزلارنىڭ ئېقىپ چۈشكەن يالتىراق ئاۋازىنىمۇ ئاڭلىيالماسلىقىمىز مۇمكىن ،بەلكىم يىللاردىن كىيىن مانا بۇ گۈزەل تەڭرىتاغدىكى قار- مۇزلار بەلكىم بىر ئەسلىمىگىلا ئايلىنىپ قىلىشى مۇمكىن .    
「5」
بەلكىم نۇرغۇن كىشلەر بۇ قتىملىق كەلكۈننى بىر قىتىملىق تەبىئ.ى ئاپەت دەپ بىلىشى مۇمكىن بىراق 2021-يىلى 8-ئاينىڭ 9-كۈنى(IPCC) دۆلىتىمىزدىكى ئالاقىدار مۇھىت ئۆزگىرىش تەكشۈرۈشىدىكى ئالاقىدار كەسپى خادىملار 6-قىتىملىق مۇھىت ئۆزگىرىش تەكشۈرۈش نەتىجىسىنى ئىلان قىلغاندا پۈتۈن يەرشارىنىڭ ھاۋا كىلىماتىنىڭ بۇرۇنقىدىن 1.5گىرادوستىن 2گىرادوسقىچە ئۆرلىگەنلىكىنى ئىيتقان. 
مۇشۇنداق ئەھۋالدا بىز يەنە بۇنداق خەتەرنى بىزدىن يىراق دىيەلەمدۇق؟
تەئىبىي ئاپەت تۇرمۇشىمىزنىڭ بىرقىسمى ، بۇنىڭغا بىز پەقەت ئەڭ ئاۋۋال تىيانشاندىكى قار-مۇزلارنىڭ ئېرىشىغا دىققەت قىلشىتىن باشلىشمىز كىرەك، ئەڭ ئاۋۋال تىيانشاننى ساياھەت قىلغاندا ئۇنىڭ مۇھىتىنى ئاسراشتىن ، قالايمىقان ئەخلەت تاشلىماستىن ، دەرەخ تىكىپ كۆكەرتىشتىن ، ھەمدە ئۇنى چىن قەلبىمىزدىن سۆيۈشتىن باشلىشمىز كىرەك ، مانا مۇشۇنداق كىچىك ئىشلاردىن باشلىغاندىلا تىيانشان تىغىدىكى قارمۇزلۇق گۈزەل تىيانشان ھەرگىزمۇ بىزنىڭ ئەسلىمىزدىكى بىر بىرپارچە سۈرەتكە ئايلىنىپ قالمايدۇ. 

【声明】内容源于网络
0
0
EMINBIZ
内容 0
粉丝 0
EMINBIZ
总阅读0
粉丝0
内容0