
2020-يىلىدىكى تاجىسىمان ئۆپكە ۋىروسىنىڭ پاراكەندىسىدە قالايمىقان بولىشىمىزغا ئەمدى 2021-يىلىدىكى پىشغىرىم ئىسسق ، تەيفىڭ بورۇنى ، قاتتىق يامغۇرلارنىڭ كىلىشى بىلەن ناچار ھاۋا تۇرمۇشىمىزغا ئىغر تەسىرلەرنى ئىلىپ كەلدى.

خىنەندىكى يامغۇر ئاپىتىدن كىيىن بولسا شەنشىدىكى كەلكۈن ئاپىتى ھەممىمىزنى قاتتىق قايغۇرتتى، يىللار بارا-بارا ھاۋانىڭ تەسىرگە ئۇچراپ ناچار ھاۋا تۇرمۇشىمىزغا تەسر كۆرسىىتشكە باشلىدى.
بەلكىم نۇرغۇن دوستلار بۇيىل بۇيىل يازدىكى قۇملۇققا كەلكۈن كەلگىنىنى بىلىشى مۇمكىن .
【تىيانشان تىفى چالغان قۇتقۇزۇش سىگنالى !!!】
「1」
قۇملۇققا سۇ كەلگىنىنى ئاڭلىغانمۇ سىز؟شۇنداق ، بۇيىل بىز قوملۇققا كەلكۈن كەلگەن ئاپەتتىن قاتتىق چۈچۈدۇق .

بۇ زادى قانداق ئىش؟
بۇئىشنى 7-ئاينىڭ ئاخىردىن باشلاپ سۆزلەشكە تۇغرا كىلىدۇ7-ئاينىڭ ئاخىرلىرىدا دۆلىتىمىزنىڭ شىنجاڭ ئاپتۇنۇم رايونىدىكى تەكلىماكان قوملۇقىدىكى جوڭگۇ شىخوا نىفىتلىقى قاتتىق يامغۇر تەسرىكەدە 300كۋادرات كىلومىتردىن ئارتۇق يەر كەلكۈندە قالدى.

بۇنىڭ بىلەن نۇرغۇن تورداشلار بەلكىم بۇ قىتىملىق كەلكۈننىڭ كىلىشىنى ياخشىلىق دەپ قاراشتى .
بۇ زادى نىمە ئۈچۈن؟
شۇنى بىلىشمىز كىرەككى يامغۇرنىڭ كۆپىيىشى بىلەن قۇملۇق يشىللىققا ئايلىنىشى ھەم كىچىك كۈلچەكلەر پەيدا بولىشى مۇمكىن ، بۇنىڭ دۆلىتىمىزنىڭ يەر تەرەققىياتىغا كۆپ ياخشى تەرەپلىرى بار.

ئەڭ ئالدى بىلەن تەكلىماكان قۇملۇقى دۆلىتىمىزدىكى ئەڭ چوڭ قۇملۇقلارنىڭ بىرى بولۇپ دۇنيادىكى ئىككىنچى چوڭ يۈتكىلىشچان قۇملۇق بولۇپ ھېسابلىنىدۇ. ئۇمۇمى قۈلۈمى 330مىڭ كۋادرات كىلومىتىدىن ئاشىدۇ، بۇنىڭ چوڭلۇقى 3جياڭسۇ ئۆلكىسى بىلەن باراۋەر.
▼

بۇ جايدا نۇرغۇنلىغان كىشلەر ياشايدۇ.

ئەگەر بۇ قۇملۇق يشىىللاشتۇرۇلسا ئۇنداقتا دۆلىتىمىزدىكى ئەڭ چوڭ قۇرۇقلۇققا ئايلىندۇ.

تارىم دەرياسى
ھەممىدىن مۇھىم بولغىنى تارىم بويىلىرىدا يامغۇرنىڭ كۆپلەپ يىغىشى بىلەن تارىم ئويمانلىقىدا نۇرغۇن سۇ كۈلچەكلىرى ئويمانلىقلار پەيدا بولماقتا.


بىراق تارىم ئويمانلىقىنىڭ بىراق كۆكەرتىش مۇمكىنمۇ؟
بىلىشمىز كىرەك تەكلىماكان قۇملۇقىنىڭ بىراقلا يىشىللىشى قانداقتۇر بىرنەچچە قىتىملىق كەلكۈن ئاپىتى بىلەن ياكى يامغۇر بىلەنلا ھەل بولىدىغان ئىش ئەمەس.

ئۇنىڭ قۇملۇق دەرىجىسى دۇنيادا كەمدىن - كەم ئۇچرايدىغان بولۇپ تەكلىماكاننىڭ ئەزەلدىن «بارسا چىققىلى بولمايدىغان جاي »دىگەن نامى بار، بۇ دىگەنلىك تەكلىماكاندىن چىقىش «ئۆلۈم دىڭىزىدىن چىقىش »دىگەنلىك .

مۇشۇنداق بىر «ئۆلۈم دىڭىزى»باشلىنشىدىلا چەكلەنگەن رايون بولمىغىنى بىلەن بىراق ھاۋا كىلىماتى ئىنتايىن ناچار قۇملۇققا ئايلانغان.تەكلىماكان قۇملۇقى تارىم ئويمانلىقىنىڭ ئەڭ چوڭ بىرقىسمى بولۇپ دېڭىزدىن بەكلا يىراق ، ئەتراپى تەڭرىتىغى ، كوئىنلۇن تېغى قاتارلىق تاغ تىزىلمىلىرى بىلەن ئورالغان.

بۇخىل ئالاھىدە جوغراپىيەلىك ئالاھىدىلىكى بىلەن كىشىنى ھەيران قالدۇرىدۇ.

دېڭىز ھاۋاسىنىڭ كىرەلمەسلىكى بىلەن بۇ جايدا قۇرغاقچىلىق كۆرۈلۈپ يىللىق يامغۇر يغىىش قىتىم سانى نەچچە قىتىمغىمۇ يەتمىگەن ھەتتاكى ئەڭ قىيىن بولغىنى شامال تەسىرىدە نۇرغۇنلىغان ئۆسۈملۈكلەر يىلتىزىدىن قۇمۇرلۇپ كىتىدۇ.

60يىلغا يىقىن دەرەخ تىكىپ كۆكەرتىش خىزمىتى ئىشلىنىپ بۇنىڭ بىلەن ئاز بولمىغان نەتىجىلەر بارلىققا كەلدى .

بىراق ياغقان يامغۇرلارنىڭ تىزلا ئىسسق ھاۋانىڭ تەسىرىگە ئۇچرىشى بىلەن ئىغىر دەرىجىدە قۇرغاقچىلىق يۈز بىرىش سۇ كەمچىل بولۇش ھازىرقى ئەڭ قىيىن مەسىلىگە ئايلاندى.

قۇرغاق قۇم مۇھىتىغا قانداق بولۇپ كەلكۈن كەلدى؟
بۇنىڭغا مۇتەخەسسلەر تىيانشان تىفىنىڭ تەسىرىگە ئۇچرىغانلىقىنى بىلدۈرىدۇ.

「2」
تىيانشان تىفى قارمۇز سۈيى شىنجاڭدكى ئەڭ چوڭ سۇ كىلىش مەنبەسى .
ئۇنىڭ «شىنجاڭنىڭ سۇ مۇنارى »دىگەن چىرايلىق نامى بار بولۇپ ئىكىلوگىيەلىك مۇھىتنى تەڭپۇڭلاشتۇرۇشتا مۇھىم رولى بار.
سانلىق مەلۇماتلارغا قارىغاندا،تىيانشان تغدكى سۇلا پۈتۈن شىنجاڭنىڭ 52% پىرسەنتىنى ئىگەلەيدۇ.
مۇشۇنداق چوڭ سۇ ئەتراپتىكى 9 شەھەرنى ھەم 1مىليۇن 300مىڭدىن ئارتوق ھەرمىللەت خەلىقىنى سۇ بىلەن تەمىنلەيدۇ.ئۇنىڭ تەسىرىدە ھايات كەچۈرۋاتقان ھەرخىل ياۋايى ھايۋانلار 3000خىلدىن ئاشدۇ، ئاز ئۇچرايدىغان ئۆسۈملۈك سانى 500خىلدىن ئاشىدۇ.قۇغدىلىدىغان ياۋاي ھايۋانلارمۇ ئۇنىڭ ئىچىدە.


