ئاڭلىشىمىزچە چىرىندى تۇپراق بىلەن باغ توپىسىنى ئارىلاشتۇرغاندا، ئۆسۈملۈكلەرنى ياخشى ئۆستۈرگىلى بولىدىكەن. بولۇپمۇ چىرىندى تۇپراق ئارقىلىق گۈل ـ گىياھ، ئۆسۈملۈكلەرنى ئۆستۈرگەندە گۈل ـ گىياھ، ئۆسۈملۈكلەرنىڭ پورەكلەپ ئېچىلىشىنى ئىلگىرى سۈرگىلى بولىدۇ دەيدۇ، ئۇنداقتا بۇ خىل سىرلىق تۇپراقنى قەيەردىن تاپقىلى بولىدۇ، ئۇنىڭدىن باشقا چىرىندى تۇپراق دىگەن نېمە؟ چىرىندى تۇپراق قانداق شەكىللىنىدۇ، چىرىندى تۇپراقنىڭ يەنە قانداق رولى بار؟
چىرىندى تۇپراق دېگەن نېمە؟ ئادەتتە بىز كۆرگەن چىرىندى تۇپراق ئۆسۈملۈكلەرنىڭ شاخ ـ يوپۇرماقلىرىنىڭ تۇپراققا چۈشۈپ ئېچىشىدىن ھاسىل بولىدۇ تۇپراقنى كۆرسىتىدۇ. چىرىگەن يوپۇرماق ئوخشاشلا ئۆسۈملۈك شاخ ـ يوپۇرماقلىرىنىڭ تۇپراقتا ئېچىتىشىدىن شەكىللەنگەن.
چۈنكى چىرىگەن يوپۇرماق توپىسى پەقەت تۇپراقنىڭ سىرتقى يۈزى، يەنى ئۆسۈملۈكنىڭ شاخ ـ يوپۇرماقلىرىنىڭ تۇپراققا چۈشۈپ، تۇپراقتا ئېچىتىلىدۇ. چىرىندى تۇپراق تۇپراقنىڭ ئەڭ ئاستىدىكى بىرقەۋەت قارا تۇپراقتۇر.
ئۇنداقتا چىرىندى تۇپراقنىڭ قانداق ئالاھىدىلىكى بار؟
چىرىندى تۇپراق ئۇزاق ۋاقىت ئۆسۈملۈك شاخلىرى ۋە مىكرو ئورگانىزملار بىلەن ئېچىغاندىن كېيىن شەكىللىنىدۇ، شۇڭا ئوغۇت ئۈنۈمى ئالاھىدە كۈچلۈك بولىدۇ.
ئادەتتە تەركىبىدە ھەر خىل ئورگانىك ماددىلار مول بولىدۇ، ئۇنىڭ ئۈستىگە چىرىندى تۇپراق تەركىبىدە ئۆسۈملۈكلەرنىڭ ئۆسۈشى ۋە يېتىلىشىنى ئىلگىرى سۈرىدىغان مىكرو ئېلېمېنت ۋە ئۆستۈرگۈچى ھورمۇن بار بولۇپ، كىشىلەر گۈل ـ گىياھ، ئۆسۈملۈك ئۆستۈرۈشتىكى ئەڭ ياخشى تۇپراق تاللىشى ھېسابلىنىدۇ. ئەمما، ئەگەر ئۇزاق ۋاقىت پەقەت چىرىندى تۇپراقنى ئىشلىتىپ ئۆسۈملۈك ئۆستۈرگەندە، تۇپراق ئاسانلا قېتىۋالىدۇ.
شۇڭا كۆپچىلىكنىڭ چىرىندىتۇپراقنى تاپقاندا، سىرتقى يۈزىدىكى چىرىندى تۇپراق بىلەن قوشۇپ كولۇشىنى تەۋسىيە قىلىمىز، بۇنداق بولغاندا تۇپراقنىڭ ھاۋا ئۆتكۈزۈشچانلىقى كۈچىيىپلا قالماي، تۇپراقنىڭ يۇمشاقلىقىنى ئاشۇرۇپ، ئۆسۈملۈكنىڭ ئۆسۈشىگە تېخىمۇ پايدىلىق.
چىرىندى تۇپراقنى قانداق تاپىمىز؟
ئەگەر چىرىندى توپىنى تاپماقچى بولسىڭىز تاغدا قارىغاي بار بولغان يەرنى ئىزدەپ باقسا بولىدۇ. قارىغاي دەرىخى ئاستىدىكى چىرىندى تۇپراقنىڭ ئوزۇقلۇق قىممىتى ئەڭ يۇقىرى بولغاچقا، تۇپراق دائىم چۈشۈپ كەتكەن شەمشاد مېۋىسى بىلەن ئۇچرىشىپ تۇرىدۇ، ئۇزۇن ۋاقىت ئېچىتىلغاندىن كېيىن قارىغاي يوپۇرمىقى توپىسى شەكىللىنىدۇ، ئۇنىڭ ئۈستىگە بۇ تۇپراق كىسلاتالىق خۇسۇسىيەتكە ئىگە بولغاچقا، گۈل ـ گىياھ، ئۆسۈملۈك ئۆستۈرۈشكە ناھايىتى ماس كېلىدۇ. ئوزۇقلۇق تەركىبى مول بولۇپلا قالماي، تۇپراق بوش ھەم ھاۋا ئۆتۈشىدىغان بولغاچقا، ئىنتايىن مۇۋاپىق كېلىدۇ.
چىرىندى توپىنى توغرائىشلىتىش ئۇسۇلى قانداق بولىدۇ؟
نۇرغۇن دوستلار چىرىندى تۇپراقنى تاپقاندىن كېيىن تەشتەككە بىۋاستە قويۇپ ئۆسۈملۈك ئۆستۈرسە بولىدۇ دەپ قارايدۇ. ئەمەلىيەتتە بۇنداق ئۇسۇل مۇۋاپىق ئەمەس.
قانداقلا بولمىسۇن دالىدىكى قارىغاي يوپۇرمىقى توپىسى ئۆسۈملۈك قارىغاي مېۋىسىنىڭ ئۇزۇن مۇددەت تۇپراقتا ئېچىتىشىدىن ھاسىل بولغان بولۇپ، تۇپراقتا ئادەتتە يەنە باشقا مىكرو جانلىقلارنىڭ كېسەللىك باكتېرىيىسى مەۋجۇت بولىدۇ.
ئۆسۈملۈكلىرىمىزنى تېخىمۇقىممەتلىك ئوزۇقلۇق تۇپراققا ئىگە قىلىش ئۈچۈن، كۆپچىلىكنىڭ چىرىندى تۇپراقنى تاپقاندىن كېيىن، ئاۋۋال دېزىنفېكسىيە قىلغىنى ياخشى. ئىشلىتىشتىن بۇرۇن، ئاۋۋال چىرىندى توپىغا كاربېندازىم سۇيۇقلۇقى چېچىپ، ئاندىن قۇياش نۇرىدا بىر نەچچە كۈن ئاپتاپقا قاقلانسىلا بولىدۇ. چىرىندى تۇپراقنى ھەرقانداق تۇپراق بىلەن ماسلاشتۇرۇپ ئىشلەتسە بولىدۇ
